GoGo Blog

хэн нь 2 дах алтыг бээжингээс авчрах вэ?

http://munkhuu411.blog.gogo.mn — Sun, 17 Aug 2008 14:37:24 ULAST

баруунаас: ОУХМ Мөнх- Эрдэнэ, МУГТ Бадар-Ууган, ОУХМ Сэрдамба.

хэн нь нь түрүүлэх вэ?

сэрдамба бол их сайн тамирчин. ер нь энэ олимпоос сэргээг их дэмжиж байгаа. зааа цаашлаад бадраа бол аюултай нөхөр л дөө. бэлтгэлдээ их үнэнч. байнга л бодож явдаг биз. мөнх-эрдэнэ сайн мэдэхгүйлдээ гэхдээ их мундаг гэж сонссы. улсын аваргаар их гоё баавартай тоглож байсан. энхзориг сайнлдаа улсын аваргаар нэг жаахан хүүхдэд алуулах шхжийсан. тэр пацаан ирээдүйн олимпийн аварга байх ооо.

за тэгээд хэн нь түрүүлэх вэ хүмүүс ээ? бүгдээрээ л зоригт монголын хөвгүүд

kino

http://munkhuu411.blog.gogo.mn — Sun, 17 Aug 2008 13:58:19 ULAST

kino gedeg ni urlag. urlag urlagdaa gaihaltai urlag.

кино хийхэд хамгийн их анхаарах зүйл юу вэ? за тэгээд алдартнуудын намтарыг бидэнд хэн хэлж яриж бичиж өгөхөв? монголын кино урлагийн юу нь болохгүй байна?

хэн ямар асуудал тулгарав?

http://munkhuu411.blog.gogo.mn — Mon, 11 Aug 2008 23:43:51 ULAST

ойрдоо нэг л ганцаардаад байх шиг. эсвэл хэтэрхий хичээл энэ тэр гэжаагаад найзуудаа алдаад байнуу? гэж бодлоо. бодоод бодоод 2*2=4. гээд л юм бичээрэй за найзуудаа. энэ хэсэгт та нартай тохиолдсон дурын асуудлаар хэлэлцэнэ. би туслая буланд маань нэгдээрэй залуусаа.

найз охиныхоо дэргэд битгий уйл

http://munkhuu411.blog.gogo.mn — Mon, 11 Aug 2008 15:07:33 ULAST

за залуусаа найз охин энэ тэртэй байх нь зүгээр л дээ. тэгээд нэг охиндоо үнэнч мүнэнч гээд мангартаад байвдаа. ер нь залуучууд бид нар чинь зөв гэр бүл зохиохын тулд заяаныхаа ханийг зөв сонгохын тулд нөгөө бидний нэрлэж заншсанаар "банзал" байх хэрэгтэй. гэхдээ энэ нь гэрлэсэн эрчүүдэд хамаарахгүйлдээ. янз бүрийн охидтой үерхэж байх нь эмэгтэй хүнтэй харицах харицааны чадвар дээр туршлага нэмж болдог. насаараа банзал биш гээд ганц охиноос өөр охин үзээгүй харцуул амьдрал дээр оройтсон бороо гэгчээр гэр бүлээ золионд гаргачаад банзалдаад яваад байдгий энэ их тэнэглэл шүү залуусаа. яагаад банзалд гээд байна вэ гэхээр нэгэнт л гэрлээд хууль ёсны эхнэр нөхөр болоогүй юм чинь ямар ч үүрэг хариуцлага хүлээхгүй. мөн тэр эмэгтэйгээс хэзээ салах нь тодорхойгүй тийм юманд байдгаа зориулжаахын оронд бараг гэртээ ном уншаад хэвтжийсан нь хамаагүй дээр. за тэгээд сүүлийн үед залуусд маань солонгос киноны соёл эрчимтэй нөлөөлөөд байх шиг. би чамд хайртай л гэнэ уйлж дуулна л гэнэ. хэзээ л монгол залуус эмэгтэй хүнд хайраа илчилж уйлж байсий. тэгээд ч залуусаа эмэгтэй хүнд хэзээ ч битгий нулимсаа харууларай. тийм нялзрай баагийнуудыг тэд өрөвдөхөөсөө илүү жигшдэг айхгүй юу дйййв за тэгээд миний блогоос их юм уншаад сэтгэгдлээ хуваалцаарай. санаа нийлэхгүй зүйл байвал энэ ийм тэр тйим гээд бичээд байгаарай

бид энэ хорвоод яах гэж ирэвдэээ

http://munkhuu411.blog.gogo.mn — Mon, 4 Aug 2008 16:07:45 ULAST

Хүн болчихоод энэ адармаатай орчлонгийн тоосийг хөдөлгөж амьдрана гэдэг их хувь заяа шиг санагддагийн надад. Адармаатай гэдгийн учрыг ерөнхийдөө та нар өөр өөрийнхөөрөө хүлээж авах байх. Тэгэхээс ч аргагүй хэн нэгний “зүхсэн” амьдрал өөр хэн нэгэнд хүсээд олдохгүй “хувь заяа” байдаггүй гэж үү? Хүн төрсөн эцэг эхээ сонгодоггүйтэй адил эх орноо сонгож болдоггүй. Тийм болохоор энэ л хувь заяандаа хүн баярлаж явах хэрэгтэй байх.

Утгатай амьдрал гээч юу вэ гэж Номад анд маань Мэдлэг дээр саяхан асууж байсан. Хариулсан бүхэн өөр өөрийнхөөрөө хариулсан байх. Яагаад гэвэл тэд өөр өөр ертөнц, өөр өөр амьдрал... Амьдралын утга учир нь амьд явахдаа л байдаггүй санагдхын. Амьдрах хүсэлтэй нэгэнд нь урт удаан амьдрал, амьдраад байж байгаа хэн нэгэнд нь “үхэл”-тэй тэмцэж буй агуу тэмцэл биш гэж үү? Хайр сэтгэл, эд хөрөнгө, нэр төр, алдаж онож явсан бүхэн чинь тэр агуу тэмцлийн ердөө л нэг зэвсэг юм шиг. Хамгийн хүчтэй нь сэтгэл. Одоо та гараад хар. Инээж хөхрөөд аз жаргалтай алхлах хүмүүсээс илүү өнөөдөрөө аргацаасан эсвэл уур уцаарандаа баригдсан нэгэн илүү олон харагдаж байна. Эсвэл би өөрийн нүдээр өөр ертөнцийг хараад байна уу? Ажил төрөл, албан тушаал, эд хөрөнгийн төлөө өдөр шөнөгүй зүтгэх бид хажуудаа байгаа аз жаргалыг мэдрэхгүй байгаа юм биш биз. Гэр бүлийхний чинь хайр халамж, үр хүүхэд, хөөрхөн дүү нарын чинь цангинасан дуу, эрүүл сайхан агаар, гайхалтай сайхан ногоон тал, гол мөрний цэнгэг ус, урсах чимээ... гээд бидэнд аз жаргалыг мэдрэх сайхан бүхэн байна шүү дээ. Түр ч атугаа ажил төрлөөсөө холдож аз жаргалын амтыг жоохон ч гэсэн мэдэр л дээ. Ажил төрөл, албан тушаал, эд хөрөнгө гэдэг амьдралд байх ёстой зүйл. Гэхдээ энэ бүхний төлөө хажуудаа байгаа аз жаргалын галыг бөхөөх гэж үү?

Өдөрөө аргацаах ч гэсэн гэр бүлээ гэсэн эцэг эхийн хүүхэд, баян цатгалан ч эцэг эхээ ховорхон харсан хүүхдээс илүү хүнлэг, илүү сэтгэл хангалуун амьдарч чаддаг.

Үхэлтэй тэмцэж буй та ер нь яах гэж энэ орчлонд ирсэн юм? Би бол жаргах гэж ирсэн. Гэр бүл рүүгээ тэмүүлдэг, үр хүүхэдтэйгээ тоглодог, байгалиа мэдэрч, түүнээсээ таашаал авдаг энэ л хувиа заяанд би жаргах ирсээн. Тэмцэл бүхнээсээ аз жаргалыг мэдэрч, тэмүүлэл бүхнээс амжилт олж, үргэлж өөдрөг эрч хүчтэй тэнгэрлэг байх болтугай та бүхний амьдрал...

шинэ илтгэл

http://munkhuu411.blog.gogo.mn — Sat, 2 Aug 2008 20:49:00 ULAST

Роберт Манделл

Эдийн засгийн профессор

Колумбийн Их Сургууль

Улиран одсон бусад зуунуудтай харьцуулахад хорьдугаар зуун туйлшралаар дүүрэн өнгөрчээ. Хорьдугаар зууны эхэн үе нь арван есдүгээр зууны намжмал байдлын тааламжтай үргэлжлэл мэт байлаа. Их шуурганы өмнөх энэ завсар нам гүм үе Дэлхийн нэгдүгээр дайн, коммунизм, гиперинфляци, фашизм, хямрал, хомроглосон аллага, Дэлхийн Хоёрдугаар дайн, атомын бөмбөг, Зөвлөлт гүрний зүүн Европын эзэгнэлийг дагуулсан юм. Үүний дараахь үе нь хүйтэн дайны аюул заналхийлэл, НАТО эвсэл, колоний задрал зэргээр сарниулагдаж байсан ч харьцангуй тогтвортой өнгөрөв. Зууны төгсгөлд Хүйтэн дайны аюул дуусч, Зөвлөлтийн эзэнт гүрэн сүйрч, ардчилал зүүн Европт нахиалж, Пакс Американа цэцэглэж, евро бий болов. Хорьдугаар зууны түлхүүр нь зууныг ном хэмээвэл энэхүү номны хоёр хавтас болсон зууны эхний ба сүүлийн арван жилүүдийн хоорондын холбоосонд оршино.

1906 онд Их Британи дахь АНУ-ын элчин сайд, зохиолч, дипломат, сэтгүүлч, улс төрч Вайтлоу Рейд АНУ-ын сэргэн мандалт, хөгжлийн тухай “Орчин үеийн түүхийн агуу баримт” нэртэй лекцийг Кембрижийн Их сургууль дээр уншсан ажээ! Тухайн үед АНУ-ын сэргэн мандалт “орчин үеийн түүхийн агуу баримт” болсон нь тодорхой бус байсан ч зөвхөн хоёрхон зууны дотор жижигхэн колониос дэлхийн хамгийн том эдийн засагтай улс болсон нь түүхэн баримт байлаа. Зууны эхний арван жил бол зууны эцсийн арван жилд батлагдсан Америкийн давамгайлалын оршил байсан юм. 1914 оноос 1989 он хүртэлх далан таван жилийг мартацгаая!

Миний өнөөдрийн лекц “Америкийн зуун” –д АНУ-ын үүрэг роль гэсэн сэдэвтэй. Би мөнгөний хүчин зүйлийг улс төрийн үйл явдлуудын тодорхойлогч мөн гэдгийг гарган харуулахыг хүсч байна. Ялангуяа энэ зуун дахь улс төрийн олон өөрчлөлтүүд нь АНУ-ын сэргэн мандалт, түүний санхүүгийн гар хөл болох Холбооны Нөөцийн Систем /ХНС/-ийн алдааны үр дагавар болсон олон улсын мөнгөний систем дэх дутмаг ойлгогдсон хэвийн бус өөрчлөлтүүдээс шалтгаалжээ гэдгийг илтгэхийг зорих болно.

Хорьдугаар зуун нилээдгүй өндөр үр ашигтай олон улсын мөнгөний системтэйгээр эхэлсэн боловч энэ нь Дэлхийн нэгдүгээр дайнаар устгагдсан бөгөөд дэлхийн хоёр дайны хооронд буюу нэгдүгээр дайн ба Гитлерийн өдөөсөн хоёрдугаар дайны хооронд тэрхүү системийг сэргээх гэсэн бүтэлгүй оролдлого нь их хямралыг авчирсан юм. Шинэ хэлцэлүүд нь алтан стандартад бус ХНС-ийн долларын бодлогоос илүү хамаарч байжээ. Алттай холбох холбоо нь эцэстээ хүндрэхэд ХНС АНУ-ыг хэзээ ч амсаж байгаагүй буюу ядаж л Хувьсгалын дайны өдрүүдээс хойш туулж байгаагүй их инфляцид өртүүлж байсан юм. Зуун дуусч байх үед ч дахин сургамж авсаны үрээр энэ зуун эхлэхэд байсан тэр системийн зарим давуу талыг шингээсэн бүр цоо шинэ чиг, үзэл баримтлалыг бий болгож байна.

Зууныг салгуу, бараг л тэнцүү 3 хэсэгт хувааж болно. 1900-33 он хүртэлх нэгдүгээр үе нь олон улсын алтан стандартын түүхийг өгүүлэх ба нэгдүгээр дайны үе дэх алтан стандартын уналт, 1920-иод оны буруу менежменттэй сэргээх оролдлого болон 1930-аад оны эхэн үеийн алтан стандартын системийн сүйрэл зэргийг хамарна. 1934-71 он хүртэлх хоёр дахь үе нь долларын девельваци хийснээр болон 35 долларын алтан үнэ тогтоосноор эхэлж АНУ долларын алтан баталгааг үгүй болгосноор дуусна. 1972-1999 он хүртэлх гурав дахь үе нь уян хатан ханшинд орсноор эхэлж үр дагавар нь болсон 1970-аад оны өндөр хурдацтай инфляци, зогсонги байдал, 1980-аад оны нийлүүлэлтийн талын эдийн засгийн ухааны цэцэглэлт, 1990-ээд онууд дахь мөнгөний тогтвортой байдал руу буцан оролт болон евро бий болсон зэргээр үргэлжлэв. Зууны эхний арван жилтэй харьцуулахад хорьдугаар зууны төгсгөлд бидний мөнгөний систем дутмаг буюу алдагдалтай л байгаа бөгөөд энэ нь ирэх жилүүдэд гүйцэтгэх ёстой дуусаагүй ажил байгаа гэдгийг сануулж байна.

I. Алтан стандартын алдаатай менежмент

Хорьдугаар зууны эхэн үеийн олон улсын алтан стандарт нь худалдаа, төлбөр, капиталын хөдөлгөөнийг тун аятайхнаар зохицуулж чадаж байв. Өөрөө өөрийгөө зохицуулах чадвар өндөртэй тохируулгын механизмаар улс орнуудын төлбөрийн балансын тэнцвэр тогтмол ханшны түвшинд хадгалагдаж байлаа. Дэлхийн үнийн түвшин урт хугацаанд өөрчлөгдөх хандлагатай байсан байж болох боловч тухайн жилүүдийн инфляци, дефляцийн түвшин харьцангуй доогуур байсан ба нэг нэгнийхээ нөлөөг харилцан дарж байснаас урт хугацаанд мөнгө үнэ цэнэ алдагдахгүй байв. Уг систем дэлхий дахинд мөнгөний интегралчлал, тогтвортой байдлыг сайтар хангаж өгч байсан билээ.

Гэхдээ олон улсын мөнгөний системүүд нь статик шинж чанартай биш юм. Системүүд дэлхийн эдийн засгийн хүчний хувиарилалттай нийцтэй байж, зохицож хувьсаж байх ёстой. Алт, мөнгө, эсвэл хоёр металт мөнгөний стандартууд өөрөө өөрийгөө зохицуулдаг /automatic/ зохицуулалтын бодлоготой төвлөрсөн бус шинжтэй орчинд хамгийн тохиромжтой байсан. Харин дэлхийн нэгдүгээр дайн эхлэхийн өмнөх жилүүдэд хүчирхэг орнуудын төв банкууд мөнгөний системд олигополь шинж чанартай болж эхэлсэн юм. Алтан стандартын тогтвортой байдал, үр ашиг нь цөөн, томоохон төв банкуудын дискрет бодлогуудаас илүү хамаарах хандлагатай болж эхэллээ. 1913 онд АНУ-д Холбооны Нөөцийн Системийг бий болгосон нь энэхүү хандлагыг улам ширүүсгэв. Холбооны Нөөцийн Системийг удирддаг Холбооны нөөцийн зөвлөл эдийн засгийн мөнгөний хүчийг төвлөрүүлж ойролцоо өрсөлдөгч болох Их Британи, Германаас 3 дахин илүү хүчтэй болов. Иймээс үнэн хэрэгтээ алтан стандартын түүх нь Холбооны Нөөцийн Системийн түүх болон хувирсан юм.

Дэлхийн нэгдүгээр дайн алтан стандартыг тогтворгүй болгосон. Энэхүү тогтворгүй байдал нь Европын дайтагч улсууд төсвийн алдагдлын улмаас алтан стандартаас татгалзсанаар эхэлсэн ба алт зөвхөн АНУ руу урсаж, шинэхэн байгуулагдсан ХНС эдгээр алтыг мөнгөжүүлэхдээ долларын үнийн түвшинг хоёр дахин өсгөж алтны бодит үнэ цэнийг хугаслаж орхилоо. Дайны дараа ч ХНС-ийн буруу бодлогоос шалтгаалж тогтворгүй байдал үргэлжилсээр л байлаа. 1920-21 оны уналтын үед алт болон долларын үнийн түвшинг дайны өмнөх тэнцвэрт түвшингийн 60 хувьд хүргэсэн дефляцийг бий болгож, хүргэсэн үнийн түвшингээ 1929 он хүртэл хүчээр барьсан ажээ.

Үүнээс болж Герман, Британи, Франц улсуудаар толгойлуулсан дэлхийн бусад улсууд алтан стандартад эргэж нэгдэхэд хүрлээ. Дайны өмнөх тэнцвэрт түвшингээс дэлхийн үнийн түвшин (доллараарх) 40 хувь дээгүүр, харин алтны нөөцний болон нийлүүлэлтийн бодит үнэ цэнэ харьцангуй доогуур байсан нь тун ч хүндрэлтэй асуудал болов. Тухайн үед мөнгө болон хэрэглэгдэх алтны нөөц үнэхээр тэгш бус хувиарлагдсан байсан ба зөвхөн АНУ-д тал илүү хувь байсан юм. Дээр нь ханшны болон дайны төлбөрийн /алтаар төлөгдөх ёстой/ тодорхой бус байдал нь алтны эрэлтийг өсгөв. Ийм нөхцөлд алтан стандартанд эргэн орсноор бий болсон алтны эрэлтийн өсөлт нь дефляцийг бий болгох уу, үгүй юу? гэсэн хурц асуулт тавигджээ. Францын Чарлз Рист, Австрийн Людвиг вон Майзэс, Шведийн Густав Кастель нарын цөөхөн эдийн засагчид энэ нь дефляцийг бий болгоно гэж үзэж байлаа.

Кассель бүр Британийг алтан стандартанд буцаж орохоос өмнө буюу 1925 онд үзэл бодлоо дараах байдлаар илэрхийлж байв.

“Мэдээж хэрэг алтан стандарт нь тухайн улсын эзэмшиж буй алтны үнэ цэнээс илүүтэйгээр тухайн улсын үнийн түвшний тогтвортой байдлыг баталгааг хангаж чадахгүй юм. Нэгэнтээ үнийн ерөнхий түвшний тогтвортой байдлыг хүсч буй нөхцөлд бидний алтан стандартыг дахин сэргээх ажил алтны үнэ цэнийг аль болох тогтмол байлгах оролдлогуудтай зайлшгүй хавсарч байх ёстой. Алтны өнөөгийн элбэг дэлбэг байдал магадгүй 10 жилийн дотор буюу харьцангуй богино хугацааны дотор тодорхой болох алтны үйлдвэрлэлийн бодит байдал болон тасралтгүй өсөн нэмэгдэж буй эрэлтээс хамааран байхгүй болж энэхүү үнэт металын хомсдолыг бий болгон улмаар үнийн түвшинг бууруулна... ” гэж бичиж байв.

Алтан стандартад буцан орсны дараа, Кассель өөрийн үзэл бодлын чиг шугамыг дагаж хямралаас зайлсхийх, хамгаалахын тулд алтыг мөнгө болгон хэрэглэх хэрэглээг хэмнэхийг сануулж байлаа. Тэрээр 1928 онд бичихдээ:

“Бидний өмнө тулгараад байгаа хамгийн бэрхшээлтэй асуудал нь өсч буй эрэлт, буурч буй нийлүүлэлтээс давхар хамаарч нэмэгдсээр байгаа алтны хомсдолыг хэрхэн яаж шийдэх вэ гэсэн асуудал юм. Бид алтыг мөнгө болгон хэрэглэх эрэлтийг системтэйгээр хязгаарлах замаар энэ асуудлыг шийдэх ёстой. Үүнийг бид зөвхөн үнийн ерөнхий түвшний байнгын бууралтаас болон энэхүү бууралтаас шалтгаалан бий болж болох дэлхий нийтийг хамарсан эдийн засгийн ужгирах хямралаас сэргийлж байж шийдэж чадна.“ гэжээ.

Рист, Майзэс, Кассель нарын зөв болох нь батлагдсан юм. 1920-иод оны сүүл үед дефляци аль хэдийн эхэлж, хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүнүүд болон түүхий эдийн үнэ уналаа. Өөр нэг илрэл нь 1929 оны Волл стрийтийн сүйрэл юм. Улмаар 1930 оноос дефляци газар авлаа. Янз бүрийн улс орнуудад бөөний худалдааны үнийн түвшин 1929 онд өндөр байснаа 1931 оны 9-р сар (Англи алтан стандартаас татгалзсан сар) хүртэл хэдэн хувиар буурсныг үзүүлбэл: Японд 40.5 хувь; Нидерландад 38.1 хувь; Бельгид 31.3 хувь; Италид 31.0 хувь, АНУ-д 29.5 хувь; Их Британид 29.2 хувь; Канадад 28.9 хувь, Францад 28.3 хувь; Германд 22.0 хувиар тус тус буурсан байх бөгөөд энэ нь дефляци дэлхий нийтийг хэрхэн хамарсаныг илтгэж байна.

Доллараар илэрхийлэгдэх үнэ 1932, 1933 онуудад хамгийн доод түвшинд хүрэв. 1914 оноос 1934 он хүртэлх үнийн түвшингүүд Хүснэгт 1-д өгөгдөв.

Хүснэгт 1. Бөөний худалдааны үнүүд, 1914-33

Он	1930 = 100	Он	1930 = 100
1914	78.4	1924	113.5
1915	80.5	1925	119.7
1916	98.9	1926	115.7
1917	135.9	1927	110.5
1918	152.0	1928	112.1
1919	160.3	1929	110.1
1920	178.7	1930	100.0
1921	113.0	1931	84.3
1922	111.9	1932	75.3
1923	116.4	1933	76.2

Эх үүсвэр: Бөөний худалдааны үнийн индекс, Хөдөлмөрийн Статистикийн Товчоо, Жастрамын (1982: 206) 21-р хүснэгтээс авав.

Олон арван жилийн туршид эдийн засагчид 1930-аад оны их хямрал, дефляцийн шалтгааныг тодруулахаар маргалдсаар байна. Энэ асуудлаар асар их судалгаа шинжилгээ, бүтээл гарсан ч гэрэлтэй талыг буюу шийдлийг бус харин халуун талыг буюу маргалдааны даамжралыг л бий болгож байна. Энэхүү маргааны нэг үүсвэр нь их хямралын шалтгаан юу байсан бэ гэдэг асуудал байв. Хямрал нийт эрэлтийн уналтаас шалтгаалав уу, эсвэл мөнгөний нийлүүлэлтийн бууралтаас хамаарав уу? .... Мэдээж хэрэг аль алинааас л хамаарчээ! Харин ямар ч онол, монетарист ч тэр, Кейнсийнх ч тэр, нийт эрэлтийн болон мөнгөний нийлүүлэлтийн уналтыг урьдчилан таамаглах боломжгүй л байсан юм. Эдгээр онолууд Дэлхийн нэгдүгээр дайны үеийн болон дайны дараахь үеийн алтан стандартын нөлөөг тусгаж чадахгүй богино хугацааны хаалттай эдийн засгийн загварт тулгуурлаж байв. Эсрэгээр, алтан стандартад эргэн орсоноор дефляци бий болно гэсэн онол нь таамаглаж чадах боломжтой байсан төдийгүй зөв, бодитой таамагласныг нь бид дээр тэмдэглэсэн билээ.

Дефляцийн сүүдэр дарах үед алтан солилцооны стандарт аль хэдийн дээсэн дөрөөн дээр дэнжигнэж байлаа. 1931 оны хавар төв европын хамгийн том банк болох Веннийн Кредитансталд банк дампуурч Герман болон Англид гинжин нөлөөлөлийг үзүүлснээр алтан солилцооны стандарт сүйрлийн шатандаа оров. Германд алтан стандартын эсрэг хатуу бодлого барьж урьд өмнөх хязгаарлалтуудаа сэргээмэгц 1931 оны 9 сарын 21-нд Их Британи фунт стерлингийн алтан баталгааг авч хаялаа. Австрали, Бразил, Чили, Шинэ Зеланд, Парагвай, Перу, Уругвай, Венесуэль зэрэг нилээд хэдэн улсууд Британаас өмнө алтан стандартаас татгалзсан бол Австри, Канад, Унгар, Герман зэрэг улсууд хяналт тогтоосон байлаа. Британи алтан стандартаас татгалзсаны дараа маш олон улс орнууд Британийг дагаж алтан стандартаас гарцгаалаа.

Энэ үед АНУ алтан стандартадтай зууралдсаар л байв. Алтан стандартыг тогтоон барихаас илүүгээр үнийн түвшний тогвортой байдлыг зорилготой ухаалаг бодлогод шилжсэнээр тодорхой амжилтанд хүрсэн боловч 1930 -аад оны эхээр байдал бүр “долоо дордов.”

Сиситемд уян хатан хандаж зохицуулалт хийх биш зөвхөн алтан стандартыг хамгаалах замыг АНУ сонгосон юм. Британийг алтан стандартаас татгалзсаны дараах хэцүүхэн үед 1931 оны аравдугаар сард ХНС редискаунтын хүүгээ хоёр алхамаар өсгөж 1-ээс 3 хувь болгосон нь эдийн засгийг дефляци, хямралын ангалд улам доош нь унагаж банкны системийн хямралыг хурцатгасан байна.

Бидний харсанчлан 1929 оноос 1933 оны хооронд бөөний худалдааны үнийн түвшин 35 хувиар буурчээ. Мөнгөний дефляци санхүүгийн шокуудаар дамжин эдийн засгийн хямрал болон хувирлаа. Гадаадад хариу сөрөг үйлдлийг өдөөсөн Смут-Холийн татвар нь эхний шок болсон бөгөөд 1929 оноос 1933 онд АНУ-ын импорт 30 хувиар багассан бол экспорт үүнээс ч илүүгээр буюу бараг 40 хувиар багасчээ. 1932 оны 6 сарын 6-нд төсвийг балансжуулах гэсэн харалган бодлогын улмаас АНУ-ын энх тайван цаг үеийн түүхэнд байгаагүй өндөр татварын хувийг тогтоосон Америкийн хамгийн муу хуулиудын нэг болох 1932 оны “Орлогын акт“-ыг ардчилсан конгресс баталж, ерөнхийлөгч Херберт Хоовер гарын үсэг зурав. Ажилгүйдэл 1933 онд ажиллах хүчний 24.9 хувьд хүрч, нэрлэсэн ДНБ 57 хувиар, бодит ДНБ 22 хувиар тус тус буурлаа.

Банкны систем бүрэн хямралд орлоо. 1920-иод онд жилд дунджаар 500 дампуурал гарч байсан бол дампуурлын тоо 1930 онд 1350, 1931 онд 2293, 1932 онд 1453 болсон юм. Франклин Рузьвелт 1933 оны гуравдугаар сард ерөнхийлөгч болсныхоо дараа авсан анхны арга хэмжээнүүдийнх нь нэг нь алтны экспортод хориг тавьсан явдал байлаа. Дөрөвдүгээр сарын хориноос хойш долларын ханш сулрах боломжтой болж зөвшөөрөгдөв.

1930-аад оны эхэн үеийн дефляци нь дайны үед өсөөд 1920-21 онуудын уналтын үед буурч чадаагүй үнийн түвшний тусгал байлаа. Улс орнууд алтан стандартаас гарахад алттай улсуудад үнийн түвшин өсч алтны бодит үнэ цэнэ буурчээ. Улс орнууд буцаад алтан стандартад ороход алтны бодит үнэ цэнэ өсч үнийн түвшин буурсан байна. 1930-аад оны алтны ханшны өсөлт нь дэлхийн нэгдүгээр дайны үед алтны ханшийг унагааснаас урган гарсан ажээ. 1934 оны доллараар илэрхийлэгдэх үнийн түвшин 1914 оны доллараар илэрхийлэгдэх үнийн түвшинтэй яг ижил байв. 1930-аад оны дефляци нь Марксистуудын муулан хэлж байсан шиг “капитализмийн сүйрэл” байсангүй. Харин улс орнууд мөнгөний стандартад нэгдэн орох эсвэл гарч дахин орох үед бий болдог урьдчилан таамаглан харж болох тэр чиг хандлагын л үргэлжлэл байсан ажээ. 1930-аад оны дефляци 1780, 1820, 1870 –аад онуудын үйл явдлын үргэлжлэл л байсан юм.

Зууны энэ хэсэгт болсон үйл явдлын бурууг хэн хүлээх ёстой вэ? Нэгдүгээрт, чухал цаг үед үнэхээр нийцгүй бодлого явуулсан ХНС буруутай. Алт тогтворгүй болсон 1914 – 1921 онуудад алтан стандартыг мөрдсөөр байв. Харин 1920-иод онд үнийг тогтворжуулах бодлого руу шилжсэн нь амжилттай болсон боловч алт буцаад тогтворгүй болсон үед буюу буруу цагт буцаж алтан стандарт руу шилжсэн нь дэндүү алдаатай явдал болсон юм. Хамгийн чухал төв банкуудаас хамгийн туршлага багатай нь буюу “шинэ жаал” өөрөө алтан стандартыг бий болгож өөрөө сөнөөх асар их хүчтэй байсан нь тун харамсмаар баримт болон үлдсэн нь энэ.

Үйл явдалд европийн улс орнуудыг буруутгах үндэслэл алга. Тэдгээр улсууд нь үр дагаварыг нь харгалзалгүйгээр статус квогоо өөрчилж алтан стандарт руу шилжсэн л орнууд юм. Эдгээр улс орнууд ямар нэгэн метал стандартаас гарахад эсвэл стандартад ороход инфляци эсвэл дефляци болдог гэсэн түүхийн сургамжийг анхаарч үзэж чадаагүй нь харамсалтай. Дайны дараа мөнгөний тэргүүлэгч улсад инфляци бий болж алт харьцангуйгаар хямд үнэлэгдсэн нөхцөлд алтан стандартад буцаж орох нь зөвхөн алтны үнэ өссөн тохиолдолд үнийн тогтвортой байдлыг бий болгож чадах байв. Энэхүү боломжийг алдсан ч, алтан стандартын үеийн тогтмол ханшны үр ашийг үгүй хийх Кейнсийн зөвлөгөөг дагахын оронд алтны үнийг бус бараа бүтээгдэхүүний үнийг тогтворжуулахыг оролдсон нь үр дүнд хүрэх байсан болов уу!

Хэрэв 1920-иод оны сүүл үед алтны үнэ өссөн бол эсвэл голлох төв банкууд алтан стандартыг мөрдөхийн оронд үнийг тогтворжуулах бодлого баримталсан бол их хямрал, нацист хувьсгал, дэлхийн хоёрдугаар дайн аль нь ч болохгүй байх боломж байв.

II. Доллар стандартын үеийн бодлогын хослол

Жил орчим уян хатан ханштай байж байгаад 1934 оны дөрөвдүгээр сард долларын деведьваци хийгдэсний дараа АНУ алтан стандартад буцаж оров. Энэхүү девельвациар долларын алтан үнэлгээг даруй 40.94 хувиар бууруулж, алтны албан ёсны үнийг 69.33 хувиар өсгөж унцийг нь 35 долларын үнэтэй болголоо. Хэрвээ ерөнхийлөгч Херберт Хоовер 3 жилийн өмнө долларын ханшийг бууруулж девельваци хийсэн бол түүх ямар өөр байх байсан бол!

Франц өөрийн алтан баталгааг 1936 он хүртэл буюу франкийн девельваци хийтлээ барьж байлаа. Тэр жил үнэхээр нөлөөтэй 2 чухал үйл явдал болсон билээ. Нэг нь Кейнсийн Ерөнхий онол хэвлэгдсэн явдал бол нөгөөх нь АНУ, Франц, Британи гурван талт хамтын гэрээнд гарын үсэг зурсан явдал юм. Нэг нь хаалттай эдийн засаг дахь бодлогын менежментийн шинэ онолыг буй болгосон бол нөгөөх нь шинэ олон улсын мөнгөний систем дэх валютын ханшны менежментийн зарим зохицуулалт, дүрмүүдийг бий болгож Бреттон Вуудсын гэрээний үүсвэрийг тавьсан юм.

Дээрх хоёрын зөрчилдөөн тун хурцадмал байж болох байв. Тухайн үед үндэсний эдийн засгийн менежментийн Кейнсийн бодлогуудыг эдийн засагчид хүлээн зөвшөөрч байх үед дэлхийн эдийн засаг Кейнсийн бодлогуудтай зөрөлдөөнтэй шинэ тогтмол ханшны системтэй болсон байлаа.

1944 онд Бреттон Вуудст батламжилсан шинэ хэлцэлээр улс орнууд өөрсдийн валютуудын ханшийг алтаар тогтоон валют хоорондын ханшийг тогтмол байлгах үүрэгтэй болсон. Гэхдээ шинэ систем нь хуучин алтан стандартаас ихээхэн ялгаатай байв. Тухайлбал АНУ-ын шинэ систем дэх үүрэг роль харьцангуй тэгш бус байлаа. Гэрээгээр бусад гишүүн улсуудын валютын ханшийг тогтмол хадгалахын оронд алтны үнийг тогтмол барьж байх сонголт ямар ч улсын хувьд зөвшөөрөгдөж байжээ. Нэгэнт алттай холбогддог цорын ганц валют нь доллар байсан тул АНУ алтны үнийг тогтмол барьж байх сонголт хийж чадах цорын ганц улс байв. Иймээс АНУ алтны үнийг тогтмол барьж байх, харин бусад улсууд өөрсдийн валютын доллартай харьцах ханшийг тогтмол байлгаж байх гэсэн тэгш бус шинж чанартай гэрээ болчихов. Шинэ системийн өмнөхөөсөө ялгаатай нэг тал нь АНУ улс ч хүртэл бүрэн алтан стандарттай гэж хэлэгдэхээргүй нөхцөл байдал бий болсон явдал юм. Доллар өмнөх үеийнх шиг алтнаас “аргамжаатай” бус харин дэлхийн үнийн түвшин болон алтны бодит үнэтэй хамааралтай болж улмаар АНУ дэлхийн үнийн түвшинд хүчтэй нөлөөлөх боллоо. Энэхүү системд алт нь “жолооч” бус “зорчигч” –ийн үүрэг гүйцэтгэх болов.

Бреттон Вуудс-д шинэ систем бий болов уу? Эхний төлөвлөлтүүдээс харвал шинэ систем үүссэн ч юм шиг. Британи болон АНУ-ын төлөвлөгөөнүүд хоёул дэлхийн мөнгийг бий болгоход чиглэгдсэн бөгөөд Жон Мейнард Кейнс өөрийн “bankor”-тай, харин Харри Декстер Вайт өөрийн “unitas”-тай байв. Харин эдгээр “алсыг харсан” санаанууд тун ч удалгүй булшлагдлаа. Америкчууд доллар дэлхийн мөнгө болно гэдэгт итгэчихсэн байсан нь эргэлзээгүй. Иймээс Бреттон Вуудсын систем гэж байхгүй бөгөөд харин аль өмнө үүссэн байсан системийг албан ёсных болгосон Бреттон Вуудсын “тушаа” л байсан юм.

Дэлхийн хоёрдугаар дайн дэлхийн нэгдүгээр дайны үеийн мөнгөний тэнцвэргүй байдлыг дахин авчирсан билээ. Европт дайны үүл хуралдахын зэрэгцээ АНУ долларын ханшны девельваци хийж байсан зэрэг нь долларыг баталгаат мөнгө болгон дайны барааг худалдан авахад зориулагдах алтыг хүлээн авагч валют болгосон юм. АНУ алтны импортыг чөлөөтэй болгож үнийн хяналт тогтоолоо. Энэ нь алтнаас салалгүйгээр төсвийн алдагдалтай байх боломжийг олгож байв. “Долларын хомсдолтой” энэ үед алт “өндөр үнэ цэнэтэй” байснаас зээлийн хүү маш бага байлаа. 1945 он гэхэд улсын өр ДНБ-ний 125 хувьтай тэнцтэл өсчээ.

Дайны төгслгөлд үнийн хяналтыг чөлөөлсөнөөс болон эрэлтийн гэнэтийн огцом өсөлт, бондын зах зээлийг дэмжих гэсэн ХНС-ийн мөнгөний тэлэх бодлогуудаас хамааран АНУ-ын үнийн түвшин хоёр дахин өслөө. Дайны дараахь энэхүү инфляци нь улсын өрийн бодит хэмжээг тавин хувь бууруулж, эрс өсөх шатлалтай орлогын татварын системээр (92.5 хувь хүртэл өсдөг) татварын орлогыг өсгөж, алтны бодит үнийг тавин хувь бууруулж , алтны хэт үнэ цэнийг байхгүй болгож чадлаа. Солонгосын дайны дараах нэмэгдсэн инфляци, инфляцийн тогтвортой өсөх чиг хандлага зэрэг нь алтны үнэ цэнийг бууруулав.

Энэ үед Герман болон Японд цаасан мөнгөний инфляциас шалтгаалан АНУ-ын эзэгнэлийн засаг захиргааны зөвшөөрөл, дэмжлэгээр мөнгөний шинэчлэлт явагдаж 10 нэгж хууучин мөнгө 1 нэгж шинэ мөнгөн тэмдэгтээр солигдох болов. Эдгээр улсууд дахь шинэчлэлүүд нь 1948 онд нэгэн зэрэг болсон ба Германий хувьд 4.2 дойч марк нэг доллартой тэнцэх болж харин Японы хувьд 360 иен нэг доллартай тэнцэх ханштай боллоо. Энэ ханш Герман болон Японд хөдөлмөрийг доогуур үнэлэхэд хүргэсэн нь батлагдаж, дайны дараахь жилүүдэд эдгээр улсын эдийн засаг хурдацтай өсч Британи болон Францыг давж дэлхийн хоёр дахь болон гурав дахь том эдийн засагтай гүрнүүд болгон хувиргасан билээ.

1960-аад оныг хүртэл АНУ-ын макро эдийн засгийн бодлого олон улсын мөнгөний системийн шаардлагуудаас илүүтэйгээр хаалттай эдийн засгийн зарчимууд дээр тулгуурлаж байлаа. Мөнгөний болон сангийн бодлогууд дотоод баланс болон төлбөрийн балансад чиглэгдэж байсан боловч үр дүнгүй л байв. 1949 онд АНУ алтны нөөцөө дэлхийн мөнгөн алт буюу мөнгө болон хэрэглэгдэх алтны нөөцний 75-аас илүү хувь буюу 700 сая унцид хүргэж дээд амжилт тогтоов. Алтны алдагдал удалгүй эхэлсэн боловч мөнгөний нийлүүлэлт дэх эдгээр худалдааны нөлөө нь засгийн газрын бондыг ХНС худалдан авч байснаас арилж байлаа. Алтны гадагшилт буюу алдагдал нь эхэндээ дэлхийн алтны нөөцийг зөвөөр дахин хувиарлаж буй эерэг үйл явц мэт санагдаж байсан боловч 1950-иад оны сүүл гэхэд нилээд аюултай гэдэг мэдэгдсэн юм.

ХНС өөрийнхөө нийт бэлэн мөнгө болон хадгаламжийнхаа 25 хувьтай (1940 онд 40 хувь байснаа буурсан) тэнцэх алтыг зайлшгүй хадгалж байх ёстой байв. Алтны нөөцийн хэмжээ буурч зайлшгүй байх нөөцийн түвшинээс бага болбол зээлийн хүү өсөх байлаа. Хэрэв алтны нөөц зайлшгүй байх түвшинд хүрвэл АНУ бусад улсуудын адил төлбөрийн балансдаа хязгаарлалт тавих шаардлагатай болох байв. 1961 онд ерөнхийлэгч болсон Жон Кеннедигийн засаглалын үед мөнгөний болон сангийн бодлогын зөв хослолын асуудал анхаарлын төвд орж ирсэн юм.

Тухайн үед би тэрхүү үйл явдалд оролцсон юм. 1961 оны намар ОУВС-гийн Судалгааны хэлтэст шинэхэн ирээд мөнгө-сангийн бодлогын хослолын онолын асуудлуудыг шинжлэх даалгавар авав. Энэхүү “Спутникийн дараах” үед хамгийн хүндрэлтэй асуудал нь Герман, Японтой харьцуулахад АНУ-д ажил эрхлэлт дутмаг, өсөлтийн хурд удаан байсан явдал бөгөөд төлбөрийн балансын алдагдал бас сэтгэл зовоож байлаа. Сэтгэлгээний гурван сургууль бий болоод байв. Эдийн Засгийн зөвлөхүүдийн консулын анхны дарга асан Леон Кейсерлингээр удирдуулсан Кейнсчүүд “хялбар” мөнгө болон засгийн газрын зардлыг өсгөхийг шаардаж байлаа. Худалдааны танхим санхүүгийн хязгаарлалт, мөнгөний хатуу бодлого хэрэгтэй гэж үзэж байв. Эдийн засгийн зөвлөхүүдийн консул Самуэльсон-Тобины “ш

алхаагаар нь хэрэгтэй хүнээ таньж олоорой

http://munkhuu411.blog.gogo.mn — Sat, 2 Aug 2008 20:44:05 ULAST

Хүнийг явдлаар нь шинжье

Ойр ойрхон алхдаг бол:

Итгэсэн хүнийхээ итгэлийг даадаг. Дотуур тамиртай гэдэг ч бүх хүнд тэд таалагддаг. Нисгэгч, тамирчид энэ алхаагаар алхдаг.

Том том алхдаг хүн:

Ийм хүмүүс цайлган цагаан сэтгэлтэй ч их яхир хүмүүс байдаг байна. Гэхдээ тэд хүний үгэнд оромтгой байдаг. Гэсэн хэдий ч түүнийгээ нуухыг хичээдэг. Хамаатан садангуудынхаа дунд бүрэгт ордог. Ажил мэргэжилдээ үнэнч. Олон нийтийн харилцааны ажил тэд нарт илүү зохидог.

Гүйх шахам явдал:

Үргэлж л гүйх шахам гутлаа ханзлах шахам явдаг хүмүүс тусархаг сайхан сэтгэлтэнгүүд. Хэнийг ч уучилж чадах ууч сэтгэл тэдэнд бий. Ийм хүмүүст уурхайчин, хөгжимчин, худалдааны ажилтны мэргэжил илүү тохирдог гэлцдэг. Тэд оюуны асар их нөөцтөй байдаг гэнэ. Харин яаруу зангаасаа болж бүрэн гүйцэд ашиглаж чаддагүй байна.

Өвдөгөө хавирдаг бол:

Найзархаг. Тэдний хувьд санамсаргүйгээсээ дандаа алддаг. Энэ чанарыг нь найзууд нь л бий болгодог. Энэ төрлийн эмэгтэйчүүд их нууцлаг. Хүнд амархан гомддог. Эрчүүдийнх нь хувьд өөртөө итгэл муу хүмүүс байдаг. Ихэнх нь жолооч, эмийн санч, бүжигчин болдог.

Алцганаж явдаг бол:

Гадаад төрхөөрөө ихэмсэг додигор харагддаг ч дотоод сэтгэл нь өчүүхэн байдаг. Амархан уурлаж гомддог бөгөөд санхүү талдаа их чанга хүмүүс байдаг байна. Ихэнх нь царайлаг төрсөн байдаг. Загвар зохион бүтээгч, тамирчин, үсчний мэргэжлийг тэд хийдэг.

Бөгсөө хаяж явдаг бол:

Айлгүйчүүд ч гэгддэг. Тэд бүгдээрээ авъяаслаг. Тэдний урд үргэлж сонголт байдаг. Энэ бүхэндээ тэд мөнхийн аз жаргалтай мэт байдаг. Дуучин, сэтгүүлч, зураач, цэргийн мэргэжил илүү тохирдог байна.

төрсөн сараар нь шинжих/батлагдсан/

http://munkhuu411.blog.gogo.mn — Sat, 2 Aug 2008 20:41:13 ULAST

1-р сард төрөгсөд
• Их хүсэл эрмэлзэлтэй юманд нухацтай
• Хүнд заах хүнээс заалгах дуртай
• Хүний алдаа,сул талыг олж харах дуртай
• Шүүмжлэх дуртай
• Шаргуу бүтээлч
• Ухаалаг, цэвэрч ба эмх цэгцтэй
• Мэдрэмжтэй ба юмыг гүнзгий боддог
• Бусдыг хэрхэн хөгжөөхөө мэддэг
• Ер нь дуу шуу цөөтэй гэхдээ сэтгэл хөдөлсөн юмуу сандарсан үед тийм биш
• Нилээд хашир
• Нийгмийн идэвхи өндөр
• Биеийн эсэргүүцэл сайн гэвч ханиад амархан хүрчихдэг
• Хайраа илэрхийлэхдээ нилээд хэцүү ч романтик талдаа
• Хүүхдэд хайртай
• Гэр амьтай
• Үнэнч
• Нийгмийн үйл ажиллагаанд үүрэг өндөр
• Жоохон юмнаас хардах нь амархан

2-р сард төрөгсөд
• Чадварлаг хийсвэрлэн сэтгэгч
• Юмыг хийсвэрлэн өөр өнцгөөс харах дуртай
• Ухаалаг
• Олон ааштай
• Нилээд ичимхий дуугүй талдаа
• Өөрийгөө хүндэтгэх нь бага
• Шударга
• Зорилгоо аль хэдий тогтоочихсон байдаг
• Эрх чөлөөтэй байхыг эрмэлздэг
• Эрх чөлөөг нь хаах юм бол нилээд эсэргүүцэл үзүүлнэ
• Ер нь эрч хүчтэй байхад дуртай
• Хэтэрхий мэдрэмтгийгээсээ амархан дарамтанд ордог
• Уурласан байдлаа амархан илэрхийлдэг
• Дэмий зүйлэнд дургуйцэх нь элбэг
• Найзтай болох дуртай ч тийм амархан найзтай болдоггүй
• Зоригтой бас нилээд зөрүүд талдаа
• Эрмэлзлэлтэй
• Хүслээ мөрөөдлөө олж чаддаг
• Зугаа цэнгэлд дуртай
• Дотроо романтик ч тэрнийгээ огт гаргадаггүй

3-р сард төрөгсөд
• Бусдыг татах чадвартай
• Бусдад нилээд нөлөө үзүүлж чаддаг
• Ичимхий , хашир
• Нууцлаг
• Байгалын заяаасан үнэнч, сайхан сэтгэлтэй ба өрөвч
• Энх амгаланд дуртай ба та өөрөө ч тайван
• Бусад хүмүүс таныг ойлгоход амархан
• Бусдад туслах дуртай
• Уурлах нь ховор
• Найдвартай итгэж болох хүн
• Танд хүндэтгэл үзүүлвэл та буцаагаад маш сайхан ханддаг
• Бусдад үнэлгээ өгөгч
• Шартай
• Юмыг хэтэрхий сайхнаар төсөөлөх
Бусдын анхаарлын төвд байх дуртай
• Аялалд дуртай
• Хөгжмийн талын авъяастай
• Онц гойд зүйлд дуртай
• Юманд сэтгэлийн өнгөөр ханддаг

4-сард төрөгсөд
• Идэвхитэй
• Дорвитой шийдвэр гаргах нь хэцүү
• Бусдад нөлөөлж чаддаг
• Сэтгэл хямралд ороход гарах нь хэцүү
• Бусдын анхаарлын төвд байх дуртай
• Боловсон
• Бусдын сэтгэл санааг өргөдөг
• Нөхөрсөг ба бусдын асуудлыг зохицуулж чаддаг
• Нилээд зүрхтэй ба юмнаас айх нь бага
• Адал явдалд дуртай
• Бусдыг хайрлаж бусдад анхаарлаа хандуулж чаддаг
• Эелдэг сайхан сэтгэлтэй
• Сэтгэл хөдлөл их
• Басгүй зөрүүд
• Эрч хүчтэй
• Яаруу
• Юмыг мартдаггүй
• Хөдөлгөөнтэй
• Бусдыг ятгаж чаддаг
• Толгой цээжний өвчин ороомтгой
• Маш амархан их харддаг

5-р сард төрөгсөд
• Зөрүүд ба чулуун зүрхтэнгүүд
• Сэтгэлийн тэнхээ их
• Ухаан хурц
• Бусдад нөлөөлж хайрыг татах увидастай
• Юмыг гүнзгий мэдэрдэг
• Бие галбир болоод ухаан төгс
• Өөрийн байр сууринд бат зогсдог
• Таныг ятгахад үр дүн бага олдог
• Амархан тайвширдаг
• Дэс дараалалтай юмыг сэтгэдэг
• Мөрөөдөх дуртай
• Зөн совин ихтэй
• Өвчлөл ихэвлэн чих хүзүүгээр авдаг
• Юмыг ургуулан бодохдоо сайн
• Маргалдах чадвар сайн
• Биеийн тамир сайн
• Сулхан амьсгаатай
• Уран зохиол уран зурагт дуртай
• Аялах дуртай
• Урам зориг өгөхөд эрчтэй байж чаддаг
• Үрэлгэн

6-р сард төрөгсөд
• Алсыг харж чаддаг
• Сайхан сэтгэлээр хандахад та дуртай байдаг
• Сайхан сэтгэлтэй нам дуутай
• Мэдрэмтгий
• Гүйлгээ ухаантай
• Юманд тээнэгэлзүүр
•Ер нь юманд цаг хүлээлгэж байдаг ялангуяа болзоондоо
• Ямагт юмны хамгийн сайныг сонгодог
• Зан ааш тогтворгүй
• Наргианч
• Хошин зүйлд дуртай
• Яриасаг
• Маргахдаа сайн
• Мөрөөдөмтгий
• Нөхөрсөг
• Хэн нэгэнтэй хэрхэн найзлахаа мэддэг
• Хайртай хүндээ хичнээн ч удаан үнэнч байдаг
• Сэтгэл нь эмзэглэх нь амархан
• Ханиад авах нь амархан
• Олон янзын хувцас өмсөх дуртай
• Сэтгэл эмзэглэсэн үед нилээд удаж байдаг зүгээр болдог
• Зөрүүд
• Танд хайртай хүмүүс танд дайсан
• Ажил хэрэгт бүтээлч

7-р сард төрөгсөд
• Хамттай байхад уйдахааргүй
• Нууцлаг
• Таныг ойлгоход бэрх
• Хэн нэгний бахархал болдог
• Нэр хүнд нилээд өндөр
• Амархан тайвширдаг
• Үнэнч
• Хүмүүсийн мэдрэмжийг анхаардаг
• Ая эвтэй
• Нөхөрсөг
• Сэтгэлийн хөдлөл их
• Олон ааш гаргаж урдчилан таахад бэрх
• Сэтгэл санааны байдал амархан мууддаг
• Цэцэн
• Уяан сэтгэлтэй
• Юманд эсэргүүцэх нь бага
• Бусдыг уучилдаг нь хэзээ ч мартдаггүй
• Бусдад биеийн болон сэтгэлийн үлгэр дууриал болдог
• Юман хашир ханддаг
• Хүнийг сайн судалсны эцэст шүүж чаддаг
• Юманд махруу
• Хэцүү зүйл танд тун ховор

8-р сард төрөгсөд
• Наргианд дуртай
• Бусдыг татах увидастай
• Эелдэг ба бусдад санаа тавьдаг
• Зоригтой айх зүйл ховор
• Бусдыг удирдах чадвартай
• Бусдыг хэрхэн тайвшируулахаа мэддэг
• Хэтэрхий сайхан сэтгэлтэй
• Хүний хүндэтгэл хүртдэг
• Магтаалын үгэнд дуртай
• Онцгой сүлд хийморьтой
• Багахан юман амархан харддаг
• Гярхай ажигч
• Анхаарал болгоомжтой
• Маш хурдан сэтгэдэг
• Бусдыг хушуучлан дуртай тэгээд ч хошуучилж чаддаг
• Бусдаас хамааралгүй сэтгэгч
• Мөрөөдөх дуртай
• Уран зураг, хөгжилд авяаслаг
• Мэдрэмтгий хэдий ч аар саар зүйлийг тоодоггүй
• Биеийн эсэргүүцэл сул
• Хүний хайрыг татам
• Хүнтэй найзлах дуртай

9-р сард төрөгсөд
• Эелдэг ба буулт хийх нь амархан
• Болгоомжтой
• Хүний алдааг заах дуртай
• Шүүмжлэх дуртай
• Дуугай хэдий ч ам халвал сайн ярина
• Амгалан тайван
• Сайхан сэтгэлтэй энэрэнгүй
• Нарийн нухацтай
• Ямагт найдаж болно
• Сайн ажилладаг
• Мэдрэмтгий
• Ой санамж сайн
• Ухаалаг ба мэдлэг өндөр
• Мэдээлэл олон дуртай
• Хэн нэгэнд ятгуулахад амархан
• Ойлгоцтой
• Нууцлаг
• Спорт, Чөлөөт цаг аялалд дуртай
• Сэтгэл хөдлөл гаргах нь ховор
• Мэдрэмжээ ямагт нуухыг эрмэлздэг

10-р сард төрөгсөд
• Яриасаг
• Өөрт нь хайртай хүнд илүү хайртай
• Юмны голыг барисан зүйлд дуртай
• Бусдыг татах чадвартай, эелдэг
• Дотоод сэтгэлийн болоод гадаад гоо үзэсгэлэнтэй
• Худал хэлж худлаа дүр эсгэдэггүй
• Энэрэнгүй
• Найз нөхөддөө маш их анхаарал тавьдаг
• Ямагт найз нөхөдтэй болдог
• Амархан гомддог ч амархан тэр нь гардаг
• Амиа хичээнгүй
• Асуухгүй л бол ховорхон тусалдаг
• Мөрөөдөмтгий
• Олон талын санал гаргадаг
• Бусад хүмүүс юу бодож байгаад нээх анхаардаггүй
• Сэтгэлийн хөдлөл их
• Шийдэмгий
• Их зөн совинтой
• Аялал, уран зураг, уран зохиолд дуртай
• Намуухан яриатай хайр татам
• Амархан харддаг
• Дарамт стрессд амархан ордог
• Тухтай байдлаа амархан алддаг

11-р сард төрөгсөд
• Маш олон шинэ санаа гаргадаг
• Ойлгоход бэрх
• Зөв сэтгэдэг хосгүй хүмүүс
• Хүчтэй зөнч
• Сайн эмч болдог
• Болгоомжтой няхуур
• Зан ааш сайн
• Нууц ихтэй
• Үгэнд дуртай
• Хүний нууцыг яаж илрүүлэхээ мэддэг
• Үргэлж толгойд нь ямар нэгэн зүйл эргэлдэж байдаг
• Бага яридаг ч нөхөрсөг
• Зүрхтэй
• Тэвчээртэй
• Зөрүүд амархан гомдоод байдаггүй
• Ямар нэгэн хицүү нөхцөлөөс гарах арга зам байнга эрэлхийлнэ
• Хэзээ ч бууж өгөхгүй
• Амархан уурлаад байдаггүй
• Магтаалын үгийг юмаг чинээ тоодоггүй
• Сүлд хийморлог
• Маш гүнзгий хайрладаг
• Төмөршиг хүмүүс

12-р сард төрөгсөд
• Үнэнч сайхан сэтгэлтэй
• Эх оронч
• Тоглоом өөр бас бус харилцаанд идэвхитэй оролцогч
• Тэвчээргүй яааруу
• Эрмэлзлэлтэй
• Хамтдаа байхад уйдхааргүй
• Нийгэмсэг
• Магтаалд дуртай
• Бусдын анхаарлын дунд байх дуртай
• Хайрлан хүндлүүлэх бас дуртай
• Үнэнч шударга
• Ямар нэгэн хуурамч байдал гаргадаггүй
• Ааш нь амаран хувирна
• Хүний хүндэтгэлийг олдог
• Эрхийг хаагаад байгаа зүйлд үнэн голоосоо дургүй
• Наргианд дуртай
• Наргиаг сайн мэдэрдэг
• Логик сэтгэлгээ сайн

дэлхийн хамгийн гаХАМШИГТ ИЛТГЭЛ

http://munkhuu411.blog.gogo.mn — Sat, 2 Aug 2008 20:36:12 ULAST

Америкийн эрх чєлєєний тєлєє тэмцэгч, арьсны vзлийг эсэргvvцэгч, уран илтгэгч Мартин Льютер Кинг-ийн 1963 оны 08 сарын 23-ны єдєр Вашингтон хотын Lincoln Memorial дээрээс 200,000 хvний ємнє хэлсэн vг. Бидний тэмцлийн амжилтыг илтгэсэн тэртээх таван жилийн ємнє, агуу Америк орон Боолчлолоос Ангижрах Эрх Чєлєєний Тунхаглалд гарын vсэг зурсан билээ. Агуу Америкийн бэлэг тэмдэг тєдий сvvдэр дор бид одоо зогсож байна. Шударга бус явдлын дєлєнд тєєнєгдєн тарчилж байсан сая сая Негр боолчуудын хувьд энэхvv тунхаглал нь итгэл найдварын зvйрлэшгvй нандин гэрлийг авчирсан билээ. Гэтэл бид 100 жилийн дараа ч гэсэн Негр боолчууд эрх чєлєєг мэдэрч чадахгvй байгаа бодит бєгєєд эмгэнэлт баримттай нvvр тулан учирах ёстой байж. Зуун жил єнгєрсєн хэдий ч Негро боолчууд тусгаарлан гадуурхах vзлийн гаванд хvлэгдэн, арьс єнгєєр ялгаварлах гинжинд орооцлогдон эмгэнэлтэйгээр амьдарсаар байна. Зуун жил єнгєрсєн хэдий ч Негр боолчууд баян тансаг материаллаг хєлгvй далайн дундах алслагдмал ганцаардсан ядуу арал дээр амьдарсааар л байна. Зуун жил єнгєрсєн хэдий ч Негр боолчууд Америкийн нийгмийн гологдсон ангийн буланд хавчигдан зовж тєрєлх эх нутагтаа цєллєгдєн амьдарч байна. Иймээс бид єнєєдєр энэхvv эмгэнэлт тvvхийг тоглуулахаар энд хуран цуглаад байна. Иймч утгаараа єнєєдєр бид улсынхаа нийслэлд тооцоо бодохоор энд хуран цуглаад байна. Манай нэгдсэн улсын хууль батлагч нар єєрєєр хэлбэл хуулийг гуйвуулагч нар Тусгаар Тогтнолын Тунхаг Бичиг болон Vндсэн Хуулийн гайхамшигт тэрхvv уран цэцэн vгийг бичиж байхдаа хойч ирээдvйн Америк иргэн бvрийг тэрхvv vгийн арыг нь даах талаар бодолцож vзсэн болов уу. Энэхvv тунхаг бичиг нь хvн бvрийн амьдрах, эрх чєлєєтэй байх, мєн аз жаргалтай байх нєхцлийг баталгаажуулсан амлалт байсан билээ. Гэхдээ єнєєдєр энэхvv бичиг нь vнэн чанартаа Америк орон амлалтаасаа буцах нэгэн хэрэгсэл болсон бєгєєд єєрєєр хэлбэл энэхvv тунхаг бичиг нь єєрийн орны иргэнийг арьсны єнгєєр нь ялгаварлан, тэдний эрхийг нь хязгаарласан бичиг болон хувирчээ. Энэхvv ариун vvргийнхээ оронд Америк орон бидэнд “хvрэлцээгvй сан” хэмээх ойлголтыг л єгч. Гэхдээ бид шударга vнэний банк дампуурсан гэдэгт эргэлзэж байна. Бид энэхvv хvрэлцээгvй сан гэгчийг нєхєх боломж манай vндэстэнд байгаа гэдэгт итгэж байна. Иймээс бид єнєєдєр тооцоо бодохоор ирлээ. Энэ тооцоо нь бидэнд эрх чєлєє, шударга vнэнд хvрэх замыг зааж єгєх болно. Бид єнєєдрийн эмгэнэлийг Америк оронд сануулахаар хязгааргvй харанхуйд хуран цуглаад байна. Одоо шинэчлэл хийх, харанхуйн мєсийг хайлуулах цаг биш. Харин одоо харанхуйгаас єндийж, арьсны єнгєєр vл гадуурхах шударга ёсны нарны гэрлээс тусгаарлагдсан ганцаардмал харанхуйн хєндийд гэрэл асаах цаг бидэнд ирсэн. Одоо Бурханы бvх хvvхдvvдэд боломж олгох хаалгыг нээж єгєх цаг нь ирсэн. Одоо арьсны єнгєєр гадуурхах шударга бус тэрхvv элсэн нvvдлийг ахан дvvсийн хєдєлшгvй хад чулуу болгон бататгах цаг нь ирсэн. Тэрхvv тунхаг бичиг нь энэхvv мєчийн хурцадмал байдлыг авчрах, Негр боолчуудын эрхэм зорилгыг басамжлан доромжилсон, Америк орны суурийг ганхуулах мєхлийн ирмэгт аваачих зvйл болжээ. Хууль ёсны эрхийг уландаа гишгэсэн бєгчим халуун зуныг эрх чєлєє, эрх тэгш байдлыг дээдэлсэн налгар намар ирсэн цагт л Негрүүдийн тэмцэл эцэс болно. 1963 он, энэ бол тєгсгєл биш харин эхлэл. Негро боолчууд єєрсдийн эрх тэгшээр амьдрах иргэний эрхийг хvртээгvй цагт Америк оронд амар амгалан, энх тунх байдлын аль нь ч vгvй байх болно. Шударга vнэний гэрэлт єдєр ирэх хvртэл тус vндэстний суурийг ганхуулах тэмцэлийн хуй салхи vргэлжилсээр байх болно. Шударга vнэний ордонд аваачих халуун дулаан босгон дээр зогсож байгаа ард тvмэндээ хэлэх зvйл надад байна. Эрх чєлєєгєє олох энэхvv тэмцлийг хийхдээ єєрсдийгєє бид шударга бус буруу vйлийн гэмтэн болгож vлдээх ёсгvй. Бид єс хонзонгийн аяганаас хvртэж эрх чєлєєний цангаагаа тайлах ёсгvй. Бид хэзээд єєрсдийн эрх чєлєєний цангаагаа шударга замаар хийсэн тэмцэлээр тайлах болно. Бид єєрсдийн эхлvvлсэн энэхvv тэмцлээ биеийн хvчээр, нударганы хvчирхийлэлээр солих ёсгvй. Бид ахин дахин єєрсдийн биеийн хvчийг ариун сэтгэлийн хvчтэй нэгтгэж тэрхvv гайхамшигт єндєрлєгт хvрэх ёстой. Негрүүдийн нийгмийг бvрхсэн энэхvv нийтийн хvчирхэг шинэ хєдєлгєєн нь биднийг єнєєдєр энд хуран цуглуулах болсон боловч бидний ахан дvvс болсон цагаан арьстнуудыг тvйвээх, зорилго агуулаагvй. Харин энд хуран цугласан зорилго нь бидний хувь заяаг цагаан арьстнуудын хувь заяатай холбоотой, тэдний эрх чєлєє нь бидний эрх чєлєєтэй салшгvй уялдаатай болохыг ойлгуулах явдал юм. Бид ганцаараа урагшилж, ганцаараа явж болохгvй. Хэрвээ бид явахаар шийдсэн бол зєвхєн урагшаа л харж явах ёстой. Бидэнд буцах зам гэж vгvй. Биднээс хэн нэгэн “та нар хэзээ сэтгэл тайван амрах вэ” хэмээн асууж болох юм. Бидний аян хэдий хvнд хэцvv, бэрх аянд эцэж цуцсан ч бид замд таарах дэн буудалд, их хотын тансаг буудалд биеийн алжаалыг тайлан амрах ёсгvй. Негр боолчуудын нийгмийн байр суурь тусгаарлагдан шоовдорлогдсон жижиг дvvргээс чєлєєлєгдєх хvртэл бид амрах ёсгvй. Миссисипид Негрчууд vзэл бодлоо илэрхийлж, Нью Иоркод Негрчууд сонгуульд итгэлтэйгээр оролцож чаддаг болтол бид амрах ёсгvй. Vгvй, vгvй ээ бид амарч тайтгарах ёсгvй, шударга vнэн, шударга ёсны хvрхрээ мэт хуйларч, эрх чєлєє хурын ус шиг асгарах хvртэл бид амрах ёсгvй. Та бvхний зарим нь энд маш их уй гашуу, зовлон зvдгvvрийг тээж ирсэн гэдэгт би эргэлзэхгvй байна. Та бvхний зарим нь давчуу бєгчим єрєєний мухраас ариун гэгээнийг эрэлхийлж ирсэн. Та бvхний зарим нь энд хууль сахиулагчдын балмад авирын салхинд хаачихаа мэдэхгvй гуйвж, хавчлага мєрдлєгийн хар хуйнд ороогдсон харанхуйгаас энд эрх чєлєєг эрж хайн ирсэн байгаа. Та бvхэн эрх чєлєєгєєр гачигдсан зовлонгийн хамгийн сvvлчийн гэрч нь байх болно. Иймээс та бvхэн зовлонг авралын vvд болгох шударга ёсыг бvтээх vйлсээ шантралгvйгээр vргэлжлvvл. Миссисипидээ эргэн оч, Алабама руугаа буц, Жоржидоо оч, Луизиана руугаа буц, энэхvv зовлонг хэрхэн гэтэлгэж єєрчилж болохыг мэдээд єєрийн жижиг борчуудын дvvрэг, єєрийн умгар овоохойдоо оч. Итгэл найдвараа гээсэн хоосон хєндий ертєнцдєє бvv орхигд. Зовлон гачилан хvнд бэрх, сэтгэлийн гонсгор байдлаа умартан би та бvхэнд одоо энэ мєчид єнєєдєр миний зvрх сэтгэлийн гvнд одоо ч оршин байгаа мєрєєдлєє хэлье. Энэ мєрєєдєл маань Америк мєрєєдєл дээр гvн бат суурилсан юм. Нэг л єдєр манай vндэстэн сэргэж “Бид бvх хvн тэгш эрхтэй амьдрах ёстой гэсэн єнєєдрийн vнэний гэрч болсон” шударга нийгэмд амьдрах болно гэж би мєрєєддєг. Жоржиягийн халцгай толгод дээр євс ногоо ургаж тэрхvv ногоон толгод дээр боол, боолын эздийн хєвгvvд эв найрамдлын ахан дvvсийн халуун ширээний ард сууж зоог барина хэмээн би мєрєєддєг. Нэг л єдєр шудрага бус ёс, дарамт мєлчлєгєнд хувхайран цєлжсєн Миссипи мужид эрх чєлєє, шудрага vнэний баян бvрд цэцэглэх болно гэж би мєрєєддєг. Нэг л єдєр миний хvvхдvvд хvнийг арьсны єнгєєр нь шvvн тасалж хэлмэгдvvлдэггvй, хvнийг мєн чанараар нь vнэлдэг нийгэмд амьдрах болно гэж би мєрєєддєг. Тиймээ энэ мєрєєдєл маань одоо ч хvртэл бий. Нэг л єдєр шударга бус vгэнд уруул нь бvдчин тэнvvчлэх хотын захирагчтай Алабама мужид хар, цагаан охид хєвгvvд гар гараасаа чанга атгалцан нэгэн ахан дvvс шиг цэцэрлэгт гудамжинд хамт зугаалах болно гэж би мєрєєддєг. Тиймээ энэ мєрєєдєл маань одоо ч хvртэл бий. Нэг л єдєр хєндий бvр усаар дvvрч, уул толгод бvр нил ягаан цэцгээр чимэгдсэн ногоон хивсээр бvрхэгдэн, энхэл донхол газар тэгш тал болж, муруй хазгай жим нарийн харгуй болж, Бурханы гэгээн мэлмий нээгдэж амьд бvхэн бие биеэ ойлгон нэгдэнэ гэж би мєрєєддєг. Энэ бол бидний мєрєєдєл. Би Ємнєд нутагтаа шударга ёсыг євєртлєн буцах болно. Бид шударга ёсыг євєртєлснєєр цєхрєлийн уулыг нурааж итгэлийг хадан хясааг босгож чадна. Бид шударга ёсыг євєртєлснєєр чихэнд чийртэй харчигнасан чимээг ахан дvvсийн гайхамшигт аялгуугаар сольж чадна. Бид шударга ёсыг євєртєлснєєр нэг л єдєр бид эрх чєлєєтэй болно гэдэгтээ итгэн хамтдаа хєдєлмєрлєж, хамтдаа залбирч, хамтдаа тэмцэж, хамтдаа зовж, мєн эрх чєлєєний тєлєє гараа гараасаа барин хамтдаа зогсох болно. Бурханы бvх хvvхдvvд “бидний євєг дээдсийн амьдралаа илээсэн, хэрэн хэсvvчлэгч, эрх чєлєєг эрэлхийлэгчдийн бахархал болсон миний эх орон нь эрх чєлєєний нутаг, эрх чєлєєг магтан дуулая” хэмээн амьдралын шинэ єнгийг дуулах тэр єдєр ирэх болно. Хэрэв Америк агау гvрэн мєн бол энэ vг бодит биелэлээ олох ёстой. - Шинэ Хэмпшерийн толгойдын оройноос эрх чєлєєний дуу эгшиглvvлэе, Нью-Йоркийн сvрлэг уулсаас эрх чєлєєний дууг эгшиглvvлэе, Пеннсилваний єндєрлєгєєс эрх чєлєєний дуу эгшиглvvлье, - Колорадогийн цаст хясаанаас эрх чєлєєний дууг эгшиглvvлье, - Калифорнийн цавчим оргилоос эрх чєлєєний дууг эгшиглvvлье, Жоржиягийн єндєр уулнаас эрх чєлєєний дууг эгшиглvvлье, - Теннисигийн цавчим оргилоос эрх чєлєєний дууг эгшиглvvлье, Миссисипигийн толгод бvрээс эрх чєлєєний дууг эгшиглvvлье. - Єндєрлєг газар бvрээс эрх чєлєєний дууг эгшиглvvлцэгье. Биднийг эрх чєлєєний дууг эгшиглvvлэх бvрт, тосгон гацаа бvрээс, хот муж бvрээс биднийг эрх чєлєєний дууг тvгээх бvрт хар, цагаан, еврей, протестант, католик ялгаагvй бурханы бvх хvvхдvvд гар гараасаа барилцан хєгшин Негрчуудын мєрєєдєл болсон “Эцсийн эцэст бид эрх чєлєєтэй боллоо Ариун дээд бурхан минь эцсийн мєчид бид эрх чєлєєтэй боллоо” хэмээн хашгирах тэр єдєр бидэнд улам хурдан ирэх болно.

хятадууд хэн юм?

http://munkhuu411.blog.gogo.mn — Fri, 1 Aug 2008 17:28:26 ULAST

Энэ бол манай хичээлийн лекц байгаа юмаа. Сэтгэл судлалын хичээл дээр багш энийг бичүүлсэн юм. Би харин гайхаад нэг л итгэж өгөхгүй байгаа болохоор та бүхний саналыг сонсож үзэхээр шийдлээ.
За ингээд сонирхоод үзээрэй.
Үндэстний шинжийг дундажлан авч үзэх нь:
1960-аад оны үед Германы эрдэмтэн Х.Гюнтер европчуудын сэтгэлзүйн онцлогоос нь хамаарч 4 хэвшинжид хувааж үзжээ.

1. Норд: Англи, Бельги, Голланд, Скандинавын хойгын орнууд, Дани, Германы хойд хэсгийн хүмүүс багтана.

Эдгээр нь нүүрний бүтцийн хувьд төстэй байхаас гадна бусадтай хөндий, хүйтэн харьцдаг. Захирангуй, зөрүүд, харамч, төрөлхийн лематик /тайван/. Гэвч шударга, өөртөө их итгэдэг. Аливаад шүүмжлэлтэй ханддаг. Хөдөлмөрч, нямбай.
Гол эрхэмлэдэг зүйл нь 1-рт мөнгө, 2-рт эрх чөлөө, 3-рт үүрэг хариуцлага байдаг аж.

2. Динари: Грек, Австри, Албани, Босни-Герцеговин, Серби, Хорват

Хөгжилтэй, сэргэлэн, Сэтгэлийн хөдөлгөөн ихтэй. Гомдомтгой, биеэ барьдаггүй, дууч хүмүүс. Эх оронч, ардын урлаг соёлдоо бусад ямар ч үндэстнээс илүү хайртай байдаг. Сөрөг тал нь сахилга бат муутай.

3. Газар дундын тэнгисийнхэн: Итали, Испани, Португал, Франц, испани хэлт латин америкчууд

Зан төлөвийн хувьд тайван биш, идэвхтэй шаргуу амьдралд дуртай. Сониуч. Гюнтерийн үзсэнээр дийлэнх хуйвалдагчид, хувьсгалчид эндээс төржээ. Сэтгэлийн их хөдөлгөөнтэй. Урлаг, яруу найрагт дуртай. Зөгнөмтгий, их мэдрэмжтэй хүмүүс.

4. Ости: Зүүн европын славян үндэстнүүд бүгд багтдаг.

Сэтгэлийн хөдөлгөөнөө тод илэрхийлдэг. Орчиндоо маш амархан дасдаг. Уран зохиол, хувцас загвар, улс төрөөр байнга хөөцөлддөг. зүүний чиглэлийн намууд голлон сонгогддог. Хувийн болон гэр бүлийн аз жаргалд санаа тавьдаг. Сахилга баттай. Маргах үедээ хараал урсгах нь их байдаг. Арвич хямгач, алсыг харж чаддаг.

Бусад үндэстнүүд

Хятад:

Дэлхийн хамгийн сайхан сэтгэлтэй ард түмэн. Гадаад хүмүүстэй харьцахдаа их анхаарал тавьдаг. Хятад хүн хүнийг хүндэлж байгаагаа дайлах хоолныхоо нэр төрөл, тоогоор илэрхийлдэг. Хоолных нь тоо 4-100-д хүрдэг.

Япон:

Хөдөлмөрч, уран сайхны мэдрэмжтэй. Сахилга баттай. Биеэ бариж чаддаг. Нэр төрөө эрхэмлэдэг. Гар барихын оронд бөхөлздөг. Энэ нь нүдрүү нь харахаас зайлсхийсэн хэрэг аж. Хүнийг хүндэлж байгаагаа бөхөлзөх өнцгөөр нь илэрхийлдэг. Хэдий чинээ сайн бөхөлзөнө төдий чинээ хүндэлж байна гэсэн үг. Юманд хошин шог бус, нягт нямбай байдлаар ханддаг ба нийтэч байхыг хичээдэг. Хариуцлагаа ухамсарлах, сэтгэл хөдлөлөө барихад багаас нь сургасан байдаг.

Америк

Хамгийн олон үндэстнээс бүрддэг боловч хамгийн эх оронч ард түмэн. Их найрсаг, Байнга инээмсэглэж байдаг. Дүнсгэр явах нь бохир хувцастай явахтай адил гэж үздэг. Энгийн хувцасладаг. байр суурь харгалзалгүй хэнтэй ч энгийн харьцдаг. Уралдах дуртай. Чимээгүй суух дургүй. дуугүй байснаас цаг агаарын тухай ярихыг илүүд үздэг.

Герман:

Маш хариуцлагатай. Харамч,
/Герман залуу үерхдэг найз эмэгтэйгээсээ бүр салахдаа өөрт нь зарцуулсан бүх цэцэг, кино, ресторан гэх мэтийн үнийг тооцсон тооцооны хуудас өгч энийг төлөх юм бол салж болно гэж үздэг байна./Гэвч маш үнэнч, зохион байгуулалт сайтай, сахилга баттай хүмүүс аж.

Монгол: Майскийн 1918 онд өгсөн тодорхойлолт.

Монгол хүний сэтгэлзүйн хамгийн гол үндэс нь залхуурах, зүгээр суух. Монгол хүн ажил хийх дургүй. Ялангуяа хүч гаргасан ажилд дургүй. Утга учиргүй юу ч хийхгүй байхыг эрхэмлэдэг. Зэрэг дэв ахих тусам ажил хийх нь багасдаг гэж үздэг. Хамгийн залхуу нь насанд хүрсэн эрчүүл. Тэдний хувьд цаг бол мөнгө биш. Монголчуудад цаг хугацааны үнэ цэнэ байхгүйгээс гадна заримдаа сөрөг хэмжигдхүүн болдог.
Ажигламтгай, их сониуч. Гярххай, нэр хоч өгөхдөө сайн.
Бодь сэтгэлгээгайхалтай зочломтгой зантай. Дүрсхийн уурлах, муухай хараах, нударга зөрүүлэхээс буцахгүй боловч хэзээ ч дуугай хурааж царайгаа барайлгаад байдаггүй.
Бохир, энгэр султай

Варшавскийн тодорхойсноор:

Монгол хүний хамгийн үндсэн шинж нь дүрмээр сэтгэдэггүй. Орчиндоо маш амархан дасан зохицдог.
гэж байх юм.

хардалт хэрэгтэймуу?

http://munkhuu411.blog.gogo.mn — Fri, 1 Aug 2008 17:10:08 ULAST

Хайртай бол хартай гэдэг. Багахан хардалт хайрыг бэхжүүлдэг ч гэх нь бий. Гэвч хэмжээнээсээ хэтэрсэн "даварсан" хардалт гэр бүлд сайн сайхан зүйл авчрахгүй нь тодорхой. Хардалтанд хүйсийн онцлог гэж байна. Эрэгтэй хүн хардахаараа эхнэр рүүгээ дайрдаг бол эмэгтэйчүүд голдуу нөхрийнхеө "нууц амраг" руу халддаг. Хар нь дэндсэн эр нөхөр яадаг вэ?

1. Хардахаараа ухаанаа алдаж, өөрийн ухаан мэдрэлгүй юм шиг болдог аж. Гар хөл нь салганах, чичрэх, царай нь улайх, барайх зэрэг шинж тэмдгүүд илэрнэ.

2. Хэт хартай нөхөр хүний тоож анзаарамгүй, яльгүй юмыг ч хардана. Хамт явж байгаад эхнэртэй нь таньдаг хүн нь тааралдаад мэндлээд өнгөрөхөд л "Юун хүн бэ?" хэзээ, яаж танилцсан юм бэ?... гэхчилэн байцааж гарах жишээтэй.

3. Хартай хүн эхнэртээ гоё ганган хувцас хунар ч авч өгөхөөс айна

4. Ийм эрчүүд солиотой юм шиг хардах мөртлөө эхнэрээ ч, өөр бусад эмэгтэйчүүдийг ч жинхэнэ ёсоор хайрлаж чадахгүй, тэднийг бүгдээрээ худалч, хууран мэхлэгчид гэж бодож явдаг.

5. Аажимдаа хэтэрсэн хардалт солиорол, сэтгэцийн эмгэг болж хувирах нь бий.

Хардалтын хор уршиг:
1. Хартай нөхрийн гэр орны уур амьсгал дэндүү уйтгартай болно. Учир нь эхнэр нь нөхрийхөө хардалтаас айгаад найз нөхдөөсөө хapьцaa холбоогоо таслах,таньдаг мэддэг хүнтэйгээ ч үг солих, мэндлэх эрхгүй болдог.

2. Хардалт бэлгийн амьдралд ч муугаар нөлөөлнө. Хартай хүний эхнэр сексийн харьцаанд сонирхолгүй болж, дур хөрөх нь олонтаа байдгийг секс зүйчид тогтоожээ.

3. Хэтэрсэн хардалт хүүхдийн хүмүүжилд сөргөөр нөлөөлнө. Хартай аав юм уу ээжтэй айлын хүүхэд ч багаасаа хүнд итгэхээ байж, хожим нь ханилснаа хардаж зовоодог байна. Энд нэг зүйлийг онцлон тэмдэглэхэд эмэгтэйчүүд яагаад ч юм хартай нөхрөөсөө салах нь ховор байдаг. үр хүүхдээ ч боддог биз. Гэвч хартай хүн яаж ч хэлээд хэзээ ч засрахгүйгээр үл барам нас ахих тусам "өвчин" нь улам архагшдаг юм шүү.

стресс

http://munkhuu411.blog.gogo.mn — Fri, 1 Aug 2008 17:06:11 ULAST

Сэтгэлийн дарамт, стресс гэж юу вэ? Түүнийг хэрхэн даван туулах вэ?
Хүн бүхэн амьдрал минь тайван сайхан, сэтгэл хангалуун, олон найз нөхөдтэй байхсан гэж хүсдэг. Гэвч амьдрал санаснаар болдоггүй нь харамсалтай. Ялангуяа өсвөр насныхны амьдрал стрессээр дүүрэн байдаг. Гэхдээ сэтгэл санаагаа түвшин, амгалан байлгах эсэх хүнээс өөрөөс нь шалтгаалдаг.

Стресс гэж юу вэ?
Гэнэтийн, урьдчилан төлөвлөөгүй ч юм уу, эсвэл байнгын тааламжгүй үйл явдлын нөлөөллөөс болж сэтгэл санаа, бие махбодийн хувьд хямралд орохыг стресс гэж нэрлэдэг. Энэ нь далд түгшүүр, тайван бус байдал, тулгамдсан асуудлууд, эцэг эх, ах дүү, найз нөхөдтэй холбоотой олон сэдвийн үр дүнд бий болсон таагүй дүр зураг юм. Стресс нь дотор талаас, өөрөөр хэлбэл сэтгэл зүйн зүгээс үзүүлж буй дарамт, шахалтын мэдрэмж юм.

Сэтгэлийн дарамт, стрессийн үед...
Сэтгэл зүйн дарамтын үед бие бялдарт олон өөрчлөлт явагддаг. Чухам юу болоод байгааг ойлгоогүй атал бие чинь өвдөөд байгаа юм шиг л сэтгэгдэл чамд төрнө. Энэ нь сэтгэл зүйн таагүй байдлын улмаас бие махбодид өөрчлөлт гарч байгаагийн шинж юм. Чамд өгч байгаа анхааруулга буюу амьдралаа өөрчлөхийн тулд ямар нэгэн зүйл хийх хэрэгтэйг сануулж байна гэдгийг ойлгох хэрэгтэй.

Ер нь ямар ч тавгүйтэл, сэтгэлийн дарамттай байдлын үед бие махбодийн бүх эд эрхтэн, бүх эрдэс бодис энэ үйл явцад хамрагдаж, ямар нэг хариу үйлдэл хийдэг. Гэхдээ энэ бүхэн тийм ч удаан үргэлжилдэггүй. Сэтгэл зовоож, айдас төрүүлж байсан зүйл нэгэнт өнгөрвөл, бие махбодь чинь богино хугацаанд тайвшран амарч, хэвийн байдалдаа ордог. Үүнийг богино хугацааны сэтгэлийн дарамт гэж нэрлэдэг. Гэхдээ эдгээр өөрчлөлтийн үед бие махбодь үүргээ гүйцэтгэх чадвараа хараахан алдаагүй байдаг.

Стресс ба өсвөр үеийнхэн
- Хэн нэгэнтэй байнга зөрчилдөх
- Нойр их хүрэх, эсвэл нойргүйдэх
- Байнга юм идмээр санагдах, эсвэл огт юм идэх дур хүрэхгүй байх
- Толгой өвдөх, гэдэс эвгүйрхэх, ханиад хүрэх, халдвар амархан авах, булчин шөрмөс өвдөх
- Ямар нэгэн зүйлийг хэт улайран хийх /ТВ үзэх, байнга хөгжим сонсох г.м/
- Найз нөхдөөсөө дайжих, зожигрох, эсвэл хэнтэй ч хамаагүй цагийг өнгөрөөх
- Ямар ч шалтгаангүй уйлах, уйлмаар санагдах?
- Тэнэг хүн шиг өөрийгөө голох сэтгэгдэл төрөх
- Сэтгэл хэзээ ч тайван бус байж, ямар нэгэн зүйлд байнга санаа зовох
- Бүх зүйл хяналтын гадуур байх шиг /би юугаа ч зохицуулж чадахаа байлаа гэж бодох/
- Сэтгэлийн гунихрал, цөхрөл, бүх зүйл утгагүй, бүгд өнгөрсөн мэт уйтгар төрөх

Өсвөр үеийнхэн бэрхшээлтэй учирсан үедээ ихэвчлэн өөрийгөө тайтгаруулахын тулд ТВ үзэх, найзтайгаа утсаар ярих, хөгжим сонсох, гадуур сэлгүүцэх, эсвэл ямар нэг зүйлээр оролдох зэргээр цагийг аль болох саатаж өнгөрөөхийг хичээдэг. Үүнээс үзэхэд чадахаараа л өөрийгөө тайвшруулах гэж хичээж байна. Ингэх нь богино хугацаанд ч гэсэн бэрхшээлтэй асуудлаас хөндийрөхөд тусалдаг.
Гэхдээ асуудлыг шийдэхээс зайлсхийх нь түүнийг шийдэж байгаа арга биш юм.

Зарим хүн архи уух, тамхи татах, тэр ч бүү хэл амиа хорлохыг оролдох зэрэг арга замыг сонгодог. Иймэрхүү байдлаар цөхрөх, бүхнийг үгүйсгэх, аливаад итгэл алдах нь бүр ч аюултай. Энэ үед хүмүүс голдуу “Би өнгөрсөн хүн. Одоо яагаад ч нэмэргүй”, “Би бүхнийг үзэн ядаж байна” гэх мэтээр аашилдаг. Ийм байдалд хүрсэн үедээ найдвартай, түшигтэй, сайнаар нөлөөлж чадах хэн нэгний тусламж зайлшгүй хэрэгтэй болжээ гэдгийг ухаарч, чамд тусалж чадах хэн нэгнийг эрж хайж, туслалцаа авахаасаа ичиж, нэрэлхэх хэрэггүй.

Сэтгэлийн тавгүй байдал, дарамтын үед чи амрах, алжаал тайлахаа мартдагаас өөрөө ч мэдэлгүй хүч энергиэ, өөрийн олон сайн зан чанаруудаа, идэвхтэй байдлаа алддаг. Тэгээд урд өмнө нь амархан хийчихдэг байсан зүйлээ ч хийж чадахгүйд хүрнэ.

Ийм байдал нь яваандаа сэтгэлийн тавгүй тэлд хүргэдэг. Нэг минут хэртэй чи их сайхан байх шиг санагдсанаа дараагийн минутад бүх зүйл хоосон ч юм шиг санагдах, тэгснээ хэн нэгэн рүү дайрч давшлах ч юм уу, толгой өвдөх зэргээр сэтгэл тавгүйрхэж эхлэх, хэсэг хугацааны дараа гэнэт ааш араншиндаа санаа зовж, юунд ингэв дээ гэж харамсдаг.

Амьдралыг чухам юу улам бэрхшээлтэй болгодог вэ?
Сэтгэлийн тавгүй байдал гэдэг нь чиний дотор болж буй зүйл юм. Энэ нь чи өөрийн өмнө тохиолдож буй бэрхшээлийг яаж ойлгож хэрхэн хүлээж авч байгаагийн үр дүн. Ихэнх тохиолдолд хүмүүсийн амьдралд тохиолдож буй бэрхшээлүүд ойролцоо байдаг. Харин түүнийг яаж ойлгож, ямар байдлаар хүлээж авч байгаагаараа л ялгагддаг.

Энэ нь чиний аливаад хандах хандлага, өөрийгөө үнэлэх, асуудлыг олон талаас нь ойлгох чадвар, аливааг зохицуулах чадвар зэргээс хамаардаг.

Хэрвээ асуудлыг их явцуу хүрээнд авч үздэг, аливааг шийдвэрлэхдээ өөрийн хүчинд бус, ихэвчлэн бусдын хүчинд тулгуурладаг, амарчилдаг, ядрахаас айдаг зэрэг шинж чанар давамгайлсан хүмүүсийн хувьд бэрхшээл үргэлж тэднийг дагалдаж байдгийг сана.

Ер нь чухам юу чамайг айлгаж, сэтгэлийг чинь зовоодгийг тодорхойлж, олж мэдэх нь чухал. Гэхдээ амьдралыг бэрхшээлтэй болгодог ч гэсэн тэр бүр шийдэх боломжгүй зүйлс бас байдгийг анхаарах хэрэгтэй. Хэчнээн өндөр боловсролтой, ухамсартай, мөнгөтэй, авьяастай, бүхний хайрыг татаж, хүндлэгдэж байдаг хүмүүсийн хувьд ч сэтгэлийг нь зовоох зүйл бас л байдаг.

Зарим нэг буруу ойлголтод өгөх зөвлөмж
1. Би ер нь дандаа азгүйтэж байх юм. Лав солиотой байх аа. Энэ худлаа. Чи солиотой хүн биш. Бас азгүй ч хүн биш. Харин чи өөртөө итгэл муутай, үргэлж ямар нэг юманд санаа зовж, айж байдгаас өөрөө өөрийнхөө чадварыг хязгаарладаг хүн шиг байна.

2. Хэрвээ завгүй л байвал би өөрөө өөртөө сэтгэл хангалуун байдаг. Энэ буруу. Ямар нэг бэрхшээл түүнийг хайхрахгүй өнгөрснөөр шийдэгддэггүй. Чи аль болохоор завгүй байж, бэрхшээлийг мартсанаар асуудлыг шийдчихгүй.

3. Сэтгэл санааныхаа таагүй байдлын тухай дотны хүмүүстээ хэллээ гээд тэд ойлгохгүй, тэгээд ч тэд тусалж чадахгүй л дээ. Зарим нэг нь ойлгохгүй байхыг үгүйсгэх аргагүй. Гэхдээ чамайг ойлгож, туслах хүн олдох нь лавтай. Ер нь өөрийгөө ойлгож, сэтгэл санааг чинь хуваалцах хэн нэгнийг олж нээлттэй ярилцах нь зөв. Өөрийн бэрхшээлийг ганцаар даван туулах нь илүү их бэрхшээлийг үүсгэдэг.

4. Бэрхшээл тохиолдсон үед уйлах нь тэнэг хэрэг. Энэ буруу. Сэтгэл санаа тавгүй үед уйлснаар сэтгэлийг чинь тавгүйтүүлж байсан мэдрэмжийг тайлж, дотроо онгойлгох боломжтой. Тэгээд ч хэрвээ байнга уйлмаар санагдаад байвал чамд хэн нэгний тусламж хэрэгтэй болжээ гэсэн үг.

5. Өнөөдрийг л давчихвал, маргааш байдал дээрдэх байх. Магадгүй тийм ч байж болох юм. Маргааш бас л бахь байдгаараа ч юм уу, эсвэл бүр дордож ч болох юм. Тэгээд ч чи маргааш гэхэд өнөөдрөөс илүү сульдсан байна шүү дээ. Иймд сэтгэлийг чинь зовоож байгаа зүйлийг олж мэдмэгцээ л даруйхан шийдэхийг эрмэлзэх нь хойш тавьснаас хавьгүй дээр.

6. Амьдрал ч маш хэцүү юм даа. Тиймээ, амьдрал амаргүй. Гэхдээ чи ерөөсөө хөгжиж баясахгүй, тэнэг дүйнгэ мэт явбал эсвэл үргэлж баясаж цэнгээд, амьдрал сайхан гэж хашгичаад байх юм бол амьдралын тэнцвэрт байдал чинь алдагдана.

7. Би ганцаараа л баймаар. Зарим үед энэ нь зөв л дөө. Гэвч хэнтэй ч ярихгүй ганцаар бэрхшээлийнхээ тухай бодоод л суух нь байдлыг бодитойгоор харах боломжгүйд хүргэдэг. Найз нөхөд, эцэг эх, дотны хүмүүс чинь амьдралын тэнцвэрт байдлыг хангах, ойлгохгүй зүйлээ олж харах, асуудлын олон өнцөг, амьдралын бодитой талыг олж харахад чамд тусална.

8. Хэн нэгэн л миний яах ёстойг сайн мэднэ дээ. Зарим талаар энэ нь үнэн л дээ. Найз нөхөд, эцэг эхтэйгээ ярилцаж, зөвлөх нь сайн хэрэг. Тэдний зөвлөгөө чамд их тустай. Гэвч заримдаа өөртөө итгэж, өөрийгөө сонсох шаардлагатай цаг үе байдаг. Тэгэхдээ биеэ голж, хэн нэгэнд зовлонгоо даатгах нь тийм ч сайн хэрэг бас биш шүү.

айдас фоби

http://munkhuu411.blog.gogo.mn — Fri, 1 Aug 2008 17:03:45 ULAST

Хүн гэдэг маш нарийн, туйлын мэдрэмтгий систем юм. Тийм ч болохоор заримдаа гадны нөлөөнд санаанд оромгүй, хачиралтай, бүр гажиг гэж болохоор хариу өгөх нь цөөнгүй. Үүний нэг жишээ нь фоби буюу ямар нэг зvйлээс шалтгаангүй айх айдас юм.

Хэр баргийн эрэгтэй хүнд дийлдэхээргүй хүчтэй, шаламгай, зоригтой атлаа хулгана харахаараа ухаан алдаад өгдөг хүүхнүүд үүний нэг жишээ. Энэ мэт бодит шалтгаангүй айдас гэж үй түм байдаг. Анагаах ухаанд латин хэлийн олон улсын хэл болгож ашигладаг болохоор тэр олон айдсуудад латин нэр өгсөн байдаг. Заримаас нь сонирхуулъя, магадгүй та өөрийгөө, эсвэл танил хүнийхээ дүр зургийг олж харах ч юм билүү. Тэгээд олж харвал сэтгэл судлаачтай уулзаж, шалтгаангүй айдас буюу фобигоосоо салахыг хичээгээрэй.

Агарофоби. Энэ нь задгай газраас айх айдас. Гудамж, талбай гэх мэтийн харьцангуй том ил задгай газар байж чаддаггүй гэсэн үг. Өргөн замыг хөндлөн гарахаас айна, талбай, өргөн чөлөөгөөр явахаасаа айна.

Клаустрофоби. Дээрхийн эсрэг айдас. Өөрөөр хэлбэл битүү орон зайнаас айна. Лифтэнд сууж чадахгүй, жижиг өрөөнд байж чадахгүй г.м. хаалттай түгжээтэй зай багатай юм болгоноос шалтгаангүйгээр айна. Яг юунаас нь айгаад байгаа юм бэ гэхээр олигтой тайлбар хэлж чаддаггүй.

Оксифоби. Өөрөөр бас айхмофоби ч гэдэг. Энэ нь хурц үзүүртэй эд зүйлээс айх айдас юм. Хурц үзүүртэй зүйл гэнэт амь ороод өөрийг нь, эсвэл өрөөл бусдыг гэмтээчих вий гэж айж явдаг. Уул шугамандаа энэ айдас нь өөрийнхөө үйл хөдлөлийг хянаж чадахаа байхаас айх айдсан дээр суурьлан үүсдэг. Гэхдээ хамгийн хачирхалтай нь өөрийгөө хамгийн их хянадаг биеэ барьдаг хүмүүс энэ айдсаас болж шаналж байдаг.

Гипсофоби. Өөрөөр акрофоби ч гэдэг. Энэ нь өндрөөс айх айдас. Энэ айдас нь бас болоогүй дотроо хоёр янз гэж байгаа. Нэг нь өөрийгөө хянаж чадахаа байгаад өндөр дээрээс гэнэт үсэрчих вий гэсэн айдас. Нөгөөх нь гэнэт бие муудаад, эсвэл хальтраад өндөр дээрээс уначих вий гэсэн айдас. Ийм айдсаасаа болоод өндөр давхарт байдаг найзындаа орж чаддаггүй хүмүүс ч байдаг.

Дисморфофоби. Эрэмдэг, муухай бие, зүс царайтай болохоос айх айдас. Энэ нь гол төлөв загвар өмсөгчид, бодибилдингчид зэрэг хүмүүст тохиолддог айдас. Тэд өөрийн бие, зүс царайнаас хайсаар байгаад өө гэж хэн ч хэлээргүй зүйлийг олоод, түүнээ хүний нүдэнд тусчихвий гэхээс айж явдаг.

Нозофоби. Хүнд өвчнөөр өвчлөхөөс айх айдас. Энэ нь дотроо бас тоймгүй олон янз гэж байгаа. Жишээлэхэд, сифилофоби-тэмбүүгээр өвдөхөөс айх айдас. Цаг ямагт л өөрийгөө энд тэндээс тэмбүүгийн халдвар авчихсан юм бишээ байгаа гэж айн, биеэ чагнаж, байсхийгээд л шинжилгээ өгч гүйнэ гэсэн үг. Цаашиллба, канцерофоби-хорт хавдар тусахаас айх, дохофоби- ДОХ –ын халдвар авахаас айх айдас, лисофоби-галзуу өвчин тусахаас айх айдас, кардиофоби-зүрхний өвчин тусахаас айх айдас гээд зөндөө зөндөө.

Цаашилъя: танатофоби - үхэхээс айх айдас
Пениафоби - ядуурахаас айх айдас
Гематофоби - цуснаас айх айдас
Некрофоби - үхдлээс айх айдас
Эргазофоби - мэс заслаас айх айдас
Фармакофоби - эмнээс айх айдас
Гипнофоби - унтахаас айх айдас
Годофоби - аялалд явахаас айх айдас
Сидеродромофоби - галт тэргээр явахаас айх айдас
Тахофоби - хурдтай явахаас айх айдас
Аэрофоби – онгоцоор нисэхээс айх айдас
Гефирофоби - гүүрээр явахаас айх айдас
Гидрофоби - уснаас айх айдас
Ахлуофоби - харанхуйгаас айх айдас
Монофоби - ганцаардахаас айх айдас
Эротофоби - бэлгийн харьцаанд орохоос айх айдас
Петтофоби - нийгмээс айх айдас
Антопофоби - цугларсан олон хүнээс айх айдас
Социофоби - хүнтэй танилцах, харьцах, олны өмнө үг хэлэхээс айх айдас
Катагелофоби - шоолуулахаас айх айдас
Ксенофоби - танихгүй хүнээс айх айдас
Гомофоби - ижил хүйстэнтэйгээ явалцагчдаас айх айдас
Лалофоби - ярихаас айх айдас /ээрдэг хүмүүст тохиолддог/
Кенофоби - хоосон гэр, байрнаас айх айдас
Мизофоби - хиртэх, бохирдохоос айх айдас
Зоофоби - амьтад, ялангуяа жижиг амьтадаас айх айдас
Арахнофоби - аалзнаас айх айдас
Офидиофоби - могойноос айх айдас
Кинофоби - нохойноос айх айдас
Тафефоби - амьдараа булшлагдахаас айх айдас
Ситофоби -хоол иднэ гэхээс айх айдас
Трискайдекафоби - 13-ны өдрөөс айх айдас г.м. үй түмээрээ.

Хүн болгонд л өөрийн гэсэн фоби байдаг гэвэл нэг их хэтрүүлэг болохгүй байх. Үүний нэг тод жишээ нь дэлхийн түүхэнд нэрээ үлдээсэн суут хүмүүс. Жишээлэхэд, Францын цэргийн суут жанжин Наполеон нь цагаан морьноос маш их айдаг байсан гэдэг. Харин Сталин нь хорлогдох, онгоцоор нисэхээс айдаг байсан төдийгүй унтахаасаа айдаг байсан болохоор өдөржин шөнөжийн ажиллаж туйлдаа хүртэл ядарсныхаа дараа л албан хүчээр шахуу унтдаг байжээ. Ромын хаан Юлий Цезарь аянганд ниргүүлэхээсээ айдаг байж. Суут зохиолч Л.Толстой үхлээс айдаг байсан байна. Пушкин болохоор шаргал үстэй эрэгтэй хүний гар үхэхээс айдаг байсан. Суут сэтгэлэ судлаач Фрейд ил задгай газрын айдастай байсан болохоор зам хөндлөн гарах гэж үйлээ үздэг байсан гэдэг.

Одуудын хувьд гэвэл Голливудын од Николь Кидман толинд харахаас айдаг. Карибын тэнгисийн дээрэмчин Жонни Депп шавьжнаас айдаг. Жастин Тимберлейк болохоор могой, акул, шавьж бас хэнд ч хайрлуулалгүйгээр үхэхээс айдаг. Алла Пугачева өндрөөс айдаг. Уолт Дисней үхэхээс үхтлээ айдаг байсан. Мадоннаа нүүрэнд үрчлээс тогтоно гэхээс ухаангүй болтлоо айдаг. Том Круз пеладофоби, омматофобитой. Өөрөөр хэлбэл халзарна, цагаан хэл ам хүрнэ гэхээс үсээ унатлаа айдаг. Алдарт Роберт Де Ниро шүдний эмчид үзүүлэхээс айдаг. Найруулагч Стивен Спилберг нь хүүхэд, лифт, хүмүүстэй харьцахаасаа маш их айдаг. Дуучин Челентано онгоцоор ниснэ гэхээс үхтлээ айдаг. Алдарт Вуди Ален болохоор нарны туяа, шавьж, хүүхэд, нохойноос айдаг. Аймшгийн зохиолын хаан Стивен Кинг нь хүмүүсээс, битүү орон зай, шавьж, харанхуй, эрэмдэг болохоос айдаг.

Эцэст нь хамгийн хачирхалтай гэж болох хоёр айдсыг сонирхуулъя. Нэг нь фобофоби, нөгөөх нь пантофоби.
Эхнийх нь айна гэхээс айх айдас, нөгөөх нь юм болгоноос айх айдас.

депресс буюу гутрал

http://munkhuu411.blog.gogo.mn — Fri, 1 Aug 2008 16:58:11 ULAST

Хүмүүс янз бүрийн шалтгаан, бэрхшээл, сэтгэлийн угт мэдрэх таагүй зүйлээс болж депресст ордог. Депресст орсон үедээ хүн:

Өглөө орноосоо босч, ажилдаа явах сонирхолгүй болох;

Өглөөний унд уусан уугаагүй ямар ч ялгаа санагдах;

Байнга туйлдаж, ядрахыг мэдрэх, сэтгэл санаа өөдрөг бус болох, ажил амьдрал аль нь ч ялгаагүй сэтгэл үл хөдөлгөх;

Үе үе сэтгэл санаагаар унах, гарцгүй мэт байдалд орох, сэтгэл хоосрох ;

“Хар ертөнцөд” амьдарч буй мэт санагдах;

Амьдралаас таашаал авч, баярлаж цэнгээгүй удсан мэт санагдах;

Өөртөө итгэлгүй болж, айдаст автах.

Харин депресст орсон хүний гадаад байдал нь сул дорой, идэвхгүй, ялангуяа нүд нь юу ч үл илэрхийлэх, цоггүй бас тогтворгүй харцтай болдог.

Сэтгэл санаа хямарч, тогтворгүй болсон үедээ:

Хамгийн түрүүнд юу анхаарах хэрэгтэй вэ гэвэл, зөвхөн та бус бүх л хүмүүс амьдралынхаа ямар нэг агшинд депресст орж байдаг. Сэтгэлээр унах, итгэл найдвар алдрах, дарамтад орохыг бүгд л мэдэрдэг юм.

Хэрэв ямар нэг архаг хууч өвчин, мэдрэлийн өвчингүй бол аль болох өөрөө, тусгай эмчилгээгүйгээр бие даан даван туулахыг хичээх хэрэгтэй.

Зарим үед, “Өнөөдөр би яагаад ийм уйтгар гунигтай байна аа” гэхчилэн асуултыг өөртөө тавьж, тунгаан бод. Өөрийн депрессийн сөрөг шалтгааныг хүмүүс янз бүрээр тайлбарладаг. Тиймээс хувь хүний өөрийнх нь бодол эрэгцүүлэл илүү чухал.

Сэтгэл зүйчид, “ Би маш бага мөнгө олж байна. Бүгдийн татгалздаг ажлыг би л хийх юм. Үүнээс болж би депресст орж байна. Амьдрах сонирхол алга” гэсэн үгийг харилцагч нараасаа олонтоо сонсдог байна. Гэтэл тэдний бараг дэргэд шахуу өөр хэн нэгэн, “Сүүлийн жилүүдэд би мөнгө олох тусам үе үе сэтгэлийн дарамтад ордог болсон. Амьдрал нэг хэвийн ямар ч сонирхолгүй уйтгартай санагддаг. Өдөр хоног ч өнгөрч өгөхгүй” хэмээнэ. Харин гурав дахь нь “Муу бүхэн мөнгөнөөс үүдэлтэй” гэдэг.

Хүүхэдгүй эмэгтэйчүүд: “Би ганц бие. Надад их хэцүү байна” гэдэг бол харин гэр бүл хүүхэдтэй нэг нь:” Хүүхэд, нөхөртөө санаа тавиад, өөрт зориулах цаг, хүч ч байхгүй боллоо. Хэцүү байна” хэмээн үглэнэ. Үнэн хэрэгтээ, депресст оруулдаг бодит шалтгаан нь огт өөр зүйл байдаг юм.

Энэ нь хувь хүнтэй холбоотой, хэт мэдрэмтгий эмзэг зан чанар, сэтгэлийн шарх, хэн нэгэн хайрлах хүнгүй, хамгаалалтгүй байдал зэрэг шалтгаанаас үүдэлтэй байж болно. Мөн хэрүүл маргаан, зөрчил ихтэй гэр бүлд өссөн, хүүхэд насандаа хэн нэгнээр доромжлуулж, айдас хүйдэст автаж өссөн тохиолдол ч бий.

Зарим үед депресст орох шалтгаан нь архаг стрессээс үүдэлтэй байдаг. Олон жилийн туршид санхүү болон нийгмийн ахуй хангамжаар гачигдаж, тогтвор суурьшилгүй амьдарч өөртөө, маргаашдаа итгэх итгэлгүй болох тохиолдолд. Мөн олон жилийн турш ойр дотны эсвэл нэр нөлөө бүхий хэн нэгний дарамт, доромжлол дунд амьдрах, бусадтай харилцах харилцаанаас сэтгэлийн шарх авах зэрэг шалтгаанууд ч орно.

Эмэгтэй хүн эр хүнийг бодвол сэтгэл санааны хямралыг даван туулах чадвартай гэсэн яриа байдаг. Үнэн хэрэгтэй энэ тийм биш гэнэ. Эмэгтэйчүүд энэ тухайгаа бусдад нээлттэй ярьж, сэтгэл зүйч болон эмчид ханддаг бол харин эр хүн ганцаараа, дуугүй өнгөрөөдөг. Тэгээд ч эрэгтэй эмэгтэй хүмүүсийн депресст орох шалтгаан нь өөр өөр байдаг аж.

Эрчүүдийг депресст оруулдаг хүчин зүйлс гэвэл:

Ажил төрөл нь бүтэлгүй үед найз эсвэл хэн нэгэн танил нь өндөр амжилт гаргах;

Эхнэр нь нөхрөөсөө илүү өндөр цалинтай ажил, бизнес эрхэлдэг бол

Санхүүгийн гүн хямралд орвол эрчүүд амархан хямардаг байна .

Эмэгтэйчүүдийг депресст оруулдаг хүчин зүйлс:

Ганцаардал, хайртай хүнээ алдахаас айх айдас;

Хүүхэдтэйгээ харьцах харьцаа таагүй болох ;

Ойр дотны хэн нэгэн гомдоох. Тухайлбал, мэхлэх, араар тавих.

Мөн эрэгтэй эмэгтэй гэлтгүй бүх л хүнийг депресст оруулдаг нийтлэг шалтгаан бий.

Ойр дотны хэн нэгнээс болсон сэтгэлийн гүн хямрал, цочрол;

Ойр тодны хүнээ алдах;

Хэн нэгэнд мэхлүүлэх;

Улс төр, эдийн засгийн хямрал, дайн тулаан зэрэг нийгмийн хямрал зөрчил зэрэг нь хүмүүсийг хямрааж, депресст оруулах нийтлэг шалтгаан юм.

мөнгөтэй болмоор байна уу?

http://munkhuu411.blog.gogo.mn — Thu, 31 Jul 2008 15:50:16 ULAST

Чарльз Дэрроу золгүй ядуу нэгэн байсан боловч гайхамшигтай нэгэн тоглоом сэдэж бүтээгээд л саятан болсон юм. Ядуу тарчиг байгаагаа егөөдөхдөө “монополь” гэдэг нэртэй болсон тоглоомыг сэдэж бүтээсэн агаад энэ тоглоом нь түүнийг амжилтын орчинд хүргэсэн түүхтэй. 1932 онд Дэрроу ажил төрөл ч үгүй болж бас тэгээд эхнэр нь хөл хүндтэй байлаа. Эгэл нэгэн инженерийн хэрэгцээ хэнд ч байсангүй болохоор Чарльз ганц доллар ч атугай олох санаатай ямар ч ажлыг хийдэг байлаа. Тэр урьд сайн цагт Атлантик Ситид өнгөрүүлсэн аз жаргал дүүрэн амралтыг нэхэн санахдаа эрэг орчмын газар нутгын үлгэр загвар хийцгээхээр санаа шулууджээ.

Модны өөдсөөр байшин барилга, дэн буудал ч хийж самбарт бэхлээд гудамжны нэрийг хүртэл бичсээр нэгэн цагт тэр хоёрт аз жаргал хайрласан хотоо жижигрүүлэн бүтээжээ. Орой бүр гэртээ аз жаргалаар бялхан тоглож наадаж зугаатай байлаа. Тэр үед Чарльзынх аяганы амсар ч хүнд зуулгах бэлгүй байсан болохоор зочид гийчид урьж чадахгүй байжээ. Харин тэгтэл урьсан зочноо бүр ч их зүйлээр монополь гэдэг ид шидийн тоглоомоороо дайлж чадах юм байж гэнэ шүү. Найз нарт нь ч нөгөө тоглоом нь таашаагдаж Чарльз хэд хэдэн хувь хийгээд тоглоом үйлдвэрлэгчдэд аваачиж үзүүлжээ. Гэтэл цаадуул нь, тэр ч атугай хожим нь монополь тоглоом үйлдвэрлэж баяжсан ах дүү Паркер ч авсангүй. Тэр үед тоглоомын үйлдвэрийнхэн уг тоглоомыг хэтэрхий адармаатай тоглоом гэцгээж байжээ. Хэзээ мөдгүй хүүхэдтэй болох гэж байсан болохоор Чарльз цөхрөхийн дээдээр цөхөрч байлаа. Тэгээд л нөгөө тоглоомоо хэдэн хувь хийгээд Филадальфийн дэлгүүрүүдэд өөрөө үзүүлж сурталчилах болжээ. Хүмүүс ч монополийг дуртай нь аргагүй худалдаж авцгаагаад тэр тоглоомынхоо тухай танилууддаа хэлдэг болжээ. Төдөлгүй тэнд тэр аяараа л монополийн дон тусчихсан байлаа. Тэгтэл ч ах дүү Паркер шийдвэрээ өөрчилж Чарльзийг хайж чухам л хаадын зах зээлд 1985 онд гаргасан бөгөөд одоо ч анхаарал татсан хэвээрээ байна. Өмнөд Америкад энэ тоглоом нь их дэлгэрчээ. Одоо Чарльз Пенсильванид өөрийнхөө фермд эв найртай, баян чинээлэг аж төрдөг. Эцэст нь хэлэхэд хаа сайгүй байдаг түгээмэл эрэлт хэрэгцээг эрж олоод хангах л юм бол хэн ч гэсэн баяжиж чадна.

мөнгө олмоор байна уу?

http://munkhuu411.blog.gogo.mn — Thu, 31 Jul 2008 15:48:35 ULAST

Хvн бvр баяжихыг хvсдэг. Гэхдээ баян болохыг л хvсч байгаа бол зөвхөн ажилла, хөдөлмөрлө, хөдөл хэмээн дэлхийн санхvvгийн зах зээлд тэргvvлчид танд зөвлөж байна. Yvний хvчээр л олон саятан төрсөн юм. Санхvvгийн зах зээлд амжилттай байгаа зарим саятны зөвлөгөөг хvргэе. Дагаж чадвал та удахгvй саятан болно.

Жорж Клейсон:
-Хэрвээ арван мөнгө олбол есийг нь зарлагад. Сэтгэл хангалуун байж чадахын тулд байнга авах зvйлээ байнга төлөвлө. Төлөвлөснөөс давуулахгvй байхыг хичээж, арваас арав биш ес, тvvнээс бага гэж бод.
Та цалингаа аваад аравны нэгийг нь заавал нь цааш хийж бай. Энэ мөнгийг аваагvй гээд л бодчих. Та бодоод vздээ. Хэрвээ сард 200 ам.долларын цалин авдаг бол 180-ыг нь хэрэгцээндээ зарцуул. 20 ам.долларыг сард хэм-нээд байвал жилд 240 ам.доллар. Баяр хvргэе. Та саятан болох анхны алхмаа хийлээ.

Брайн Трейси:
-өөртөө чухал гэж бодоод худалдан авахаар зэхэж байгаа бол долоо хоног болбол сараар хойшлуул. Бодох хугацаа урт байх тусам гаргах шийдвэр оновчтой байх болно. Мөн цаг хожно. өөрөөр хэлбэл, худалдан авахаасаа өмнө маш сайн бодож, байж болох хувилбар бvрийг тооц. Ялангуяа vvнийг худалдан авалтад та их хэмжээний мөнгө зарцуулах гэж байгаа бол. Та машин худалдан авахаар гарлаа гэж бодъё. Захын автосалон руу ороод өөртөө сайхан харагдсаныг л авах гэж яарах хэрэггvй. Автомашины зах, бусад худалдааны төвvvдээр яв. Интернэтээр хай. Магадгvй, удахгvй баяр наадам тохиож хямдрал зарлах гэж байгаа бол тэвчээртэй хvлээ. 5-10 хувийн хямдрал зарлах байсан ч бага гэж бvv гол.

Адам Жексон:
-Та мөнгөний төлөө биш мөнгө таны төлөө “ажиллаж” байх ёстой. Мэдээж, хvн бvх л амьдралынхаа туршид мөнгө л олох гэж хөдөлмөрлөдөг. Гэхдээ өвөөгийнхөө энэ vзэл суртлаас салах цаг болжээ. Таны хөлс хvчээ дуслуулан байж олсон мөнгө зvгээр л орон доогуур хэвтэж байх ёстой гэж vv. Таны төлөө хөдөлмөрлөх ёстой. өөрийнхөө төлөө мөнгөө хөдөлгөх хамгийн амархан арга бол тvvнийг банкинд хадгалах. Хэдийгээр жилийн хvv тийм өндөр биш ч танд хөөрхөн орлого болно. Хувьцаа, vнэт цаас болгох гэх мэт мөнгийг хөдөлгөх олон арга бий.

Роберт Кийосаки:
-Санхvvгийн технологи, дэлхийн зах зээл байнга өөрчлөгдөж байдаг. Хэрвээ та санхvvгийн энэ бvх өөрчлөлтийн тун хурдан мэдэрч, хvлээж аваад ашиглаж чадвал богино хугацаанд баяжих боломжтой. Хэрвээ та зах зээлийг мэдэрч байхыг хvсвэл мэдээлэлд байнга ойрхон бай. Хэзээ ч бvv хоцор. Дэлхийн томоохон хөрөнгийн зах зээлтэй холбоотой вэб хуудас, сонин сэтгvvлийг залхууралгvй уншиж байгаарай. Танд санал болгож байгаа шинэ бvхнийг анхааралтай уншиж судал. Yргэлж санхvvгийн давалгаанд хамт хөвж байгаарай. Амжилт олно гэдэгт итгэ.

тамхинаас гарвал ийм ашигтай

http://munkhuu411.blog.gogo.mn — Thu, 31 Jul 2008 15:45:56 ULAST

Бавари мужийн оршин суугчийн жишээг дагууштай. Учир нь тэр тамхи татахаа больсноор хэмнэсэн мөнгөөрөө саятан болох хүртлээ лото тоглосон байна.Мюнхэн хотод Баварийн хонжворт сугалааны байгууллагын мэдээлснээр, эрүүл мэнд, эд материалын байдлаа хэрхэн нэгэн зэрэг сайжруулж болохыг бүхэнд нотлон харуулсан хүн гарчээ. Тэр янжуур худалдан авахад зарцуулж байсан мөнгөөр гурван жил лото тогложээ. Гэтэл "77 тоглоомын" хонжвор түvнд нэг сая 170 мянган евро авчирч өгсөн байна.

Тамхи татахаа больсон энэ азтай эр худалдан авсан орон сууцныхаа зээлийг энэ мөнгөнөөс төлж, бусад бvх зvйлд өөрийн даруухан хэрэглээг хэвээр хадгалах бодолтой байгаа ажээ. "Харин одоо би заримдаа аятайхан хоол идэхээр явж болох нь" гэж тэр хэлсэн байна

зүгээр л унш

http://munkhuu411.blog.gogo.mn — Thu, 31 Jul 2008 15:43:39 ULAST

Амжилтанд хүрэхийг хүсэж буй ажил хэрэгч хүн бүрийн баримталвал зохих зарчмуудыг танилцуулж байна. Энэ нь дэлхийн JCI байгууллагаас гаргасан зөвлөмж болно.

Өдөр бүр 40 минут агаарт алхах
20 минут ганцаараа байж эргэцүүлж бодох
Зорилгоо тодорхойлох
Дэмий зүйлд санаагаа зовоохоо боль, хийж бүтээхдээ анхаарах
Бусдад санаа тавьж, хуваалцаж байх
Өдөр тутам өөрийн үнэ цэнээ нэмэгдүүлэх зүйл хийж байх
Өдрийн эцэст өнгөрсөн өдрийг эргэцүүлж дүгнэж байх
Оройн хоол унтах хоёрын хооронд дор хаяж 120 минут байх шаардлагатай
Дэргүй унтаж байх
Унтахын өмнө маргааш өдрөө төсөөлж төлөвлөх
Гэр бүлдээ өдөрт нэг цагийг заавал зориулах
Ирээдүйдээ зориулж заавал хуримтлал хийж байх
Өөрийн кареерийн хөтөлбөрийг жил бүр боловсруулж мөрд
Аливааг хийхийн өмнө яах гэж хийж байгаагаа бодож байх
Дараагийн 90 хоногийг төлөвлөж байх
Жил бүр нэг хүнийг хөгжүүлэх

уншихад их хэрэгтэй зөвлөгөө

http://munkhuu411.blog.gogo.mn — Thu, 31 Jul 2008 15:29:54 ULAST

Та доорх дүрмийг тогтоож өөрийн дүрэмдээ багтаавал ажил хэрэг тань бага ч болов дээшлэнэ. Сэтгэлийн их тэнхээтэй бай. Хэн нэг нь таныг ивээнэ гэж битгий найд. Өөртөө найд. Бусдын хийснийг ашиглаж өөрөө бие даан хий. Учрыг нь ухаарахыг оролд. Нягт нямбай тэсвэртэй бай. Биеэ ажилдаа бүрэн дайчил. Зорилготой байж, түүндээ хүр. Дэмий зүйлд санагаа бүү зовоо. Хий хоосон мөрөөдөлд бүү авт. Хийх зүйлээ төлөвлө. Саад учирвал юунаас болсныг тунгаа. Тэгэхдээ олон юмний хойноос бүү хөөцөлд. Нөхрөө зөв ол. Инээсэн бүхэн нөхөр биш. Чамайг өөд татах нөхөр ол. Төлөвлөгөөтэй ажилла. Маргааш юу хийхийгээ урьд үдэш нь төлөвлө. Удаан олон жил хийх ажлаа ч төлөвлө. Yгvй гэж зоригтой хэлж сур. Ингэх нь заримдаа эвгүй байдаг ч үгүй гэж хэлж сураагүй урсгалаар явдаг хүн өөдтэй явсан нь үгүй. Өөрийгөө битгий чамла. Хувийнхаа шилдэг чанарыг улам бүр зүлгэн, өнгө оруул. Би чадна гэж зориглож сур. Муу зуршлаас бага багаар сал. Дутагдалаа шударгаар хүлээж сур. Өөрийгөө зэмлэж сур. Биеэ хуурдаг хүн бүтэлтэй явдаг нь ховор. Өдрийн цагт хамгийн их үр бүтээлтэй байдгаа мэдэж ав. Чухам тэр цагийг бүү үр.Амрах хооллохдоо тэр мөчийг бүү зориул. Цагаа зохицуулж сур. Хийх гэж буй зүйлээ үнэхээр чухал эсэхийг өөрөөсөө асууж сур. Битгий цухалд, бачимд. Хэнээс юунаас болов гэдгийг тунгаа. Ядарвал ажлаа хойш тавь. Санаа зовох хэрэггүй. Үе үе босох, суух, явган явахыг хичээ.

тамхи татах нь ач тустай

http://munkhuu411.blog.gogo.mn — Thu, 31 Jul 2008 15:03:18 ULAST

Стоулменээр удирдуулсан

Британийн эрдэмтэд тамхи татах нь хортой ч гэсэн зарим үед бие организмд эергээр нөлөөлдөгийг олж тогтоосон байиa. Юу гэвэл энэ нь анхаарлаа төвлөрүүлэх, мөн оюун ухаан, ой санамжийг идэвхтэй ажиллахад нөлөөлдөг гэнэ. Энэхүү нээлт нь Альцгеймерын өвчнийг анагаах чадалтай эм болж болох никотины үрлэн эмийг бий болгох замыг нээж өгч байгаа юм. Тамхи зүрх судас, хорт хавдар, мөн донтох өвчнийг бий болгодоггүй харин тархины үйл ажиллагааг идэвхжүүлдэг тамхины идэвхтэй агууламжийн бүхий бодисыг мэргэжилтнүүд боловсруулж байгаа юм.

Лабораторийн туршилтын явцад никотин нь амьтны оюун ухааныг нэмэгдүүлж, ой тогтоомжийг сайжруулдаг чадварыг тогтоосны дараа судалгааг эхлүүлсэн билээ. Шинэ бэлдмэлийг таван жилийн дараа худалдаанд гаргах бөгөөд оюун ухааны доройтлыг эмчилдэг орчин үеийн эмүүдийг бодвол сөрөг нөлөөлөл багатай байх гэнэ. Гэхдээ эмчилгээний шинэ зарчим нь Альцгеймерын өвчнийг бүрэн төгс эмчилж чадах гарц биш хэмээн эрдэмтэд онцлон тэмдэглэж байна. Тамхи тархинд идэвхжүүлэх нөлөө үзүүлдэг тухай аль эртнээс л эрдэмтэд мэдсэн.

Гэхдээ зүрхний өвчин зэрэг гаж нөлөө ихтэй учир анагаах ухаан тамхины давуу талыг огт ойшоож үздэггүй байлаа. "Хар тамхи гэж нэрлээд байгаа бодисууд нь ихэнх тохиолдолд сөрөг төдийгүй, бас эерэг нөлөө ч үзүүлдэг байна. Энэ утгаараа никотин бол огт хэрэггүй зүйл биш" хэмээн Иэн Стоулмэн ярьж байна.
Стоулмэнээр ахлуулсан судлаачдын бүлэг хархнуудыг торонд байлгаж, гэрэл огцом анивчих үзэгдэлд хариу үйлдэл үзүүлэхийг сургасан байна. Харх зөв байрлалаа олж шилжихэд түүнийг хоолоор урамшуулж байв.

Сургалтаа дууссаны дараа хархнууд гэрэл анивчихад 80 хувьд нь хариу үйлдэл үзүүлж байсан бол никотин тарьсны дараа энэ үзүүлэлт 5%-иар нэмэгдэж байлаа. Хархнуудыг чанга шуугианаар анхаарлыг нь сарниулахад ялгавар нь үүнээс ч их байлаа. Никотингүйгээр тэд даалгаврыг 50 хувьтай гүйцэтгэж байсан бол никотин тариулсаны дараа 80 хувь болж өсч байлаа.